مبدلهای الکترونیک قدرت در خودرو هیبریدی چه تفاوتی با هم دارند؟
در خودروهای هیبریدی، انرژی الکتریکی باید بین باتری، موتور الکتریکی و تجهیزات کمولتاژ به شکل مناسبی منتقل شود. اما ولتاژ
در خودروهای هیبریدی، انرژی الکتریکی باید بین باتری، موتور الکتریکی و تجهیزات کمولتاژ به شکل مناسبی منتقل شود. اما ولتاژ و نوع جریان موردنیاز این بخشها یکسان نیست. به همین دلیل، سیستم الکترونیک قدرت از مبدلهایی استفاده میکند که هرکدام وظیفه مشخصی دارند.
برای مثال، اینورتر برق DC باتری را به برق AC موردنیاز موتور الکتریکی تبدیل میکند، درحالیکه مبدل DC-DC سطح ولتاژ جریان مستقیم را تغییر میدهد. مبدلهای افزاینده و کاهنده نیز با توجه به نیاز مدار، ولتاژ DC را افزایش یا کاهش میدهند.
شناخت تفاوت این تجهیزات برای تعمیرکار برق خودرو اهمیت زیادی دارد؛ زیرا خرابی هرکدام میتواند علائم متفاوتی ایجاد کند و روش عیبیابی آن نیز به ساختار مدار و نوع مبدل بستگی دارد.
الکترونیک قدرت در خودرو هیبریدی چیست؟
الکترونیک قدرت شاخهای از مهندسی برق است که به تبدیل، کنترل و مدیریت توان الکتریکی میپردازد. در خودروهای هیبریدی، این فناوری امکان میدهد انرژی ذخیرهشده در باتری یا تولیدشده توسط موتور-ژنراتور، با ولتاژ و شکل جریان مناسب به بخش موردنظر منتقل شود.
باتری ولتاژ بالای خودرو معمولاً انرژی را بهصورت جریان مستقیم (DC) ذخیره میکند. در مقابل، بسیاری از موتورهای کششی برای کارکرد به جریان متناوب (AC) نیاز دارند. همچنین تجهیزات کمولتاژ خودرو به منبع DC با سطح ولتاژ مناسب نیازمندند.
مبدلهای الکترونیک قدرت این تفاوتها را مدیریت میکنند. این تجهیزات معمولاً از نیمهرساناهای قدرت، مدارهای کنترلی، خازنها، سلفها و سیستم خنککاری تشکیل شدهاند.
چرا خودروهای هیبریدی به مبدلهای الکترونیک قدرت نیاز دارند؟
در خودرو هیبریدی، موتور احتراقی و موتور الکتریکی میتوانند در شرایط مختلف به حرکت خودرو کمک کنند. برای مدیریت این فرایند، انرژی باید بین اجزای مختلف سیستم منتقل شود.
مبدلهای الکترونیک قدرت چند وظیفه اصلی دارند:
- تبدیل جریان مستقیم باتری به جریان متناوب موردنیاز موتور الکتریکی
- تغییر سطح ولتاژ DC متناسب با نیاز مدار
- تأمین برق موردنیاز تجهیزات کمولتاژ از طریق مبدل مناسب
- کنترل جریان و توان منتقلشده به موتور الکتریکی
- مدیریت مسیر انتقال انرژی هنگام ترمز احیاکننده
معماری دقیق این سیستمها در خودروهای مختلف متفاوت است. برای مثال، بعضی خودروها از مبدل افزاینده ولتاژ در کنار اینورتر استفاده میکنند، اما در برخی طراحیها ممکن است چنین مبدلی وجود نداشته باشد یا وظیفه تغییر ولتاژ به روش دیگری انجام شود.

انواع مبدلهای الکترونیک قدرت در خودرو هیبریدی
مبدلهای الکترونیک قدرت در خودروهای هیبریدی، هرکدام وظیفه مشخصی در تبدیل و کنترل انرژی الکتریکی دارند. تفاوت آنها به نوع جریان ورودی و خروجی، سطح ولتاژ و کاربردشان در سیستم بستگی دارد. در ادامه، انواع اصلی این مبدلها و نحوه عملکرد هرکدام را بررسی میکنیم.
۱. اینورتر (Inverter) چیست و چه وظیفهای دارد؟
اینورتر یکی از مهمترین اجزای الکترونیک قدرت در بسیاری از خودروهای هیبریدی است. وظیفه اصلی آن تبدیل جریان مستقیم (DC) به جریان متناوب (AC) و کنترل توان الکتریکی موردنیاز موتور کششی است.
در زمان حرکت خودرو، اینورتر برق DC باتری را به جریان AC مناسب برای موتور تبدیل میکند. با کنترل کلیدزنی نیمهرساناهای قدرت، امکان تنظیم فرکانس و دامنه خروجی فراهم میشود و در نتیجه سرعت و گشتاور موتور قابلکنترل خواهد بود.
در زمان ترمز احیاکننده، موتور الکتریکی میتواند مانند ژنراتور عمل کند. در این وضعیت، اینورتر یا مدار الکترونیک قدرت مرتبط، انرژی الکتریکی تولیدشده را به شکل مناسب برای شارژ باتری هدایت میکند.
اینورتر باید جریان و ولتاژ خروجی را با نیاز موتور هماهنگ کند؛ بنابراین ایراد در کلیدهای قدرت، مدار کنترل یا سیستم خنککاری آن ممکن است عملکرد موتور را مختل کند.
۲. مبدل DC-DC در خودرو هیبریدی چیست؟
مبدل DC-DC جریان مستقیم را به جریان مستقیم با سطح ولتاژ متفاوت تبدیل میکند. این مبدل در خودروهای هیبریدی معمولاً برای تأمین برق تجهیزات کمولتاژ استفاده میشود.
برای مثال، در بسیاری از خودروهای هیبریدی، باتری ولتاژ بالا انرژی موردنیاز سیستم محرکه را تأمین میکند و مبدل DC-DC برق لازم برای شبکه ۱۲ ولتی خودرو را فراهم میسازد. این شبکه میتواند تجهیزاتی مانند واحدهای کنترلی، روشنایی و برخی مصرفکنندههای الکتریکی را تغذیه کند.
در بسیاری از طراحیها، مبدل DC-DC بهصورت الکترونیکی ولتاژ را تنظیم میکند و ممکن است از مدارهای سوئیچینگ و ترانسفورماتور فرکانس بالا استفاده کند.
نکته مهم این است که مبدل DC-DC با شارژر AC خودرو یکی نیست. شارژر داخلی در خودروهای شارژی، برق AC ورودی را برای شارژ باتری به DC تبدیل میکند؛ اما DC-DC دو سمت جریان مستقیم دارد.
۳. مبدل AC-DC چه کاربردی دارد؟
مبدل AC-DC جریان متناوب را به جریان مستقیم تبدیل میکند. کاربرد دقیق آن به معماری خودرو بستگی دارد.
در خودروهای هیبریدی شارژی یا پلاگینهیبریدی، شارژر داخلی خودرو برق AC دریافتی از شبکه برق را به DC مناسب برای شارژ باتری تبدیل میکند. این بخش معمولاً با عنوان شارژر داخلی یا On-board Charger شناخته میشود.
در مقابل، همه خودروهای هیبریدی معمولی الزاماً شارژر AC داخلی برای شارژ باتری کششی از برق شهری ندارند. بسیاری از آنها باتری ولتاژ بالا را از طریق موتور-ژنراتور و بازیابی انرژی ترمز شارژ میکنند.
بنابراین، هنگام بررسی مبدل AC-DC باید مشخص شود منظور کدام بخش از سیستم است؛ زیرا کاربرد آن در یک HEV معمولی ممکن است با یک PHEV یا خودروی تمامبرقی متفاوت باشد.
۴. مبدل افزاینده ولتاژ (Boost Converter) چیست؟
مبدل افزاینده ولتاژ نوعی مبدل DC-DC است که ولتاژ خروجی آن در شرایط طراحی مناسب، از ولتاژ ورودی بیشتر میشود.
در برخی خودروهای هیبریدی، ولتاژ باتری برای دستیابی به محدوده ولتاژ موردنیاز موتور و اینورتر کافی نیست. در این شرایط، مبدل افزاینده میتواند ولتاژ DC را افزایش دهد تا سیستم محرکه در محدوده عملکرد طراحیشده کار کند.
این مبدل معمولاً از سلف، کلید نیمهرسانای قدرت، دیود یا کلید همزمان و خازن تشکیل میشود. کنترل زمان روشن و خاموششدن کلید، مقدار ولتاژ خروجی را تنظیم میکند.
بااینحال، وجود مبدل افزاینده در همه خودروهای هیبریدی الزامی نیست. نوع معماری سیستم تعیین میکند که افزایش ولتاژ چگونه و در کدام بخش انجام شود.
۵. مبدل کاهنده ولتاژ (Buck Converter) چیست؟
مبدل کاهنده نیز نوعی مبدل DC-DC است که برای کاهش سطح ولتاژ مستقیم به کار میرود.
اگر یک مدار به ولتاژی کمتر از ولتاژ ورودی نیاز داشته باشد، مبدل کاهنده میتواند برق موردنیاز آن را با کنترل کلیدزنی فراهم کند. این نوع مدار در کاربردهای مختلف الکترونیک قدرت خودرو استفاده میشود.
البته مبدل مورد استفاده برای تأمین شبکه ۱۲ ولتی خودرو ممکن است ساختار پیچیدهتری داشته باشد؛ بنابراین نباید هر مبدل DC-DC خودرو را صرفاً یک مبدل Buck ساده در نظر گرفت.
تفاوت اینورتر و مبدل DC-DC چیست؟
مهمترین تفاوت این دو تجهیز، نوع تبدیل جریان و وظیفه آنها در سیستم است.
| ویژگی | اینورتر | مبدل DC-DC |
| نوع تبدیل اصلی | DC به AC | DC به DC |
| کاربرد رایج | تغذیه و کنترل موتور کششی AC | تغییر سطح ولتاژ DC |
| ارتباط با موتور | کنترل توان و عملکرد موتور | بسته به طراحی، تأمین ولتاژ مناسب مدارها |
| کاربرد در شبکه ۱۲ ولتی | معمولاً وظیفه مستقیم آن نیست | در بسیاری از خودروها برق شبکه کمولتاژ را تأمین میکند |
| ساختار | کلیدزنی چندفازه برای تولید AC | مدارهای سوئیچینگ متناسب با نوع تبدیل |
در نتیجه، اینورتر و مبدل DC-DC جایگزین یکدیگر نیستند. هرکدام برای نوع مشخصی از تبدیل توان طراحی شدهاند و در بسیاری از خودروها بهصورت مکمل فعالیت میکنند.
تفاوت مبدل AC-DC با DC-DC چیست؟
تفاوت اصلی در نوع جریان ورودی است.
مبدل AC-DC برق متناوب را به مستقیم تبدیل میکند. این فرایند در شارژر داخلی خودروهای شارژی اهمیت دارد؛ زیرا باتری برای شارژ به جریان مستقیم با شرایط کنترلی مشخص نیاز دارد.
در مقابل، مبدل DC-DC از جریان مستقیم ورودی استفاده میکند و سطح ولتاژ آن را تغییر میدهد. این مبدل ممکن است ولتاژ را افزایش دهد، کاهش دهد یا با یک ساختار ایزوله، سطح ولتاژ موردنیاز را فراهم کند.
برای عیبیابی، شناخت نوع مبدل اهمیت دارد؛ زیرا نقاط اندازهگیری، ساختار مدار و روش کنترل آنها یکسان نیست.
تفاوت مبدل افزاینده و کاهنده ولتاژ چیست؟
مبدل افزاینده و کاهنده هر دو در گروه مبدلهای DC-DC قرار میگیرند، اما هدف متفاوتی دارند.
- مبدل افزاینده (Boost): برای ایجاد ولتاژ خروجی بالاتر از ورودی طراحی میشود.
- مبدل کاهنده (Buck): برای ایجاد ولتاژ خروجی پایینتر از ورودی طراحی میشود.
- مبدل افزاینده-کاهنده (Buck-Boost): بسته به توپولوژی و شرایط کاری میتواند ولتاژ خروجی را بالاتر یا پایینتر از ورودی نگه دارد.
این دستهبندی به عملکرد مدار اشاره دارد، نه لزوماً به سه دستگاه مجزا در هر خودرو. ممکن است یک مجموعه الکترونیک قدرت، چند مرحله تبدیل ولتاژ داشته باشد.
مبدلهای الکترونیک قدرت چگونه با باتری و موتور الکتریکی ارتباط دارند؟
باتری ولتاژ بالا، انرژی الکتریکی را ذخیره میکند. این انرژی در زمان نیاز به موتور الکتریکی منتقل میشود و موتور نیز آن را به انرژی مکانیکی تبدیل میکند.
در این مسیر، مبدلها وظیفه دارند ولتاژ، شکل جریان و توان را متناسب با نیاز اجزا تنظیم کنند. سیستم مدیریت باتری نیز وضعیت باتری را از طریق اطلاعاتی مانند ولتاژ، جریان و دما ارزیابی میکند.
این اطلاعات به واحد مدیریت باتری کمک میکنند تا وضعیت شارژ، محدودیتهای جریان و شرایط مجاز عملکرد را ارزیابی کند؛ در نتیجه، شناخت سیستم مدیریت باتری یا BMS برای درک ارتباط بین باتری و مدارهای الکترونیک قدرت اهمیت دارد.
نقش مبدلها در بازیابی انرژی ترمز چیست؟
در ترمز احیاکننده، موتور الکتریکی میتواند انرژی حرکتی خودرو را به انرژی الکتریکی تبدیل کند. انرژی تولیدشده از طریق مدار الکترونیک قدرت مدیریت میشود و در صورت فراهمبودن شرایط مناسب، به باتری بازمیگردد.
در این فرایند، موتور در نقش ژنراتور کار میکند و مسیر تبدیل توان نسبت به زمان شتابگیری تغییر میکند. اینورتر و سایر مدارهای مرتبط باید جریان و ولتاژ را با شرایط باتری و موتور هماهنگ کنند.
اگر باتری نتواند انرژی بیشتری دریافت کند یا شرایط دما و شارژ اجازه ندهد، میزان بازیابی انرژی ممکن است محدود شود. در چنین شرایطی، میزان مشارکت ترمز احیاکننده به مدیریت سیستم وابسته است و شناخت عملکرد ترمز احیاکننده میتواند به درک مسیر برگشت انرژی به باتری کمک کند.

اجزای اصلی مبدلهای الکترونیک قدرت
مبدلهای الکترونیک قدرت از چند جزء اصلی تشکیل شدهاند که هرکدام وظیفه مشخصی در کنترل و تبدیل انرژی الکتریکی بر عهده دارند. شناخت این اجزا به درک بهتر عملکرد مبدلها و نحوه استفاده از آنها در مدارهای الکتریکی کمک میکند.
1. نیمهرساناهای قدرت
ترانزیستورهای قدرت مانند IGBT و MOSFET، بسته به طراحی و سطح ولتاژ، برای قطع و وصل کنترلشده جریان استفاده میشوند. انتخاب قطعه به فرکانس کلیدزنی، ولتاژ، جریان و تلفات حرارتی بستگی دارد.
2. خازنها و سلفها
خازنها برای ذخیره موقت انرژی و کاهش نوسان ولتاژ به کار میروند. سلفها نیز در بسیاری از مبدلهای DC-DC نقش مهمی در انتقال و تنظیم انرژی دارند.
3. مدار درایور و کنترل
مدار کنترل، فرمان کلیدزنی نیمهرساناها را تولید میکند و پارامترهایی مانند جریان، ولتاژ و دما را پایش میکند. در صورت تشخیص شرایط غیرمجاز، سیستم ممکن است توان را محدود کند یا خطا ثبت کند.
4. سیستم خنککاری
تلفات الکتریکی در قطعات قدرت به گرما تبدیل میشود. سیستم خنککاری کمک میکند دمای اجزا در محدوده مجاز باقی بماند. نقص در خنککاری میتواند باعث کاهش توان، افزایش دما یا فعالشدن حفاظتهای الکترونیکی شود.
علائم خرابی مبدلهای الکترونیک قدرت در خودرو هیبریدی
خرابی مبدلها ممکن است با نشانههای متفاوتی همراه باشد، از جمله:
- روشنشدن چراغ هشدار سیستم هیبریدی
- ثبت کدهای خطای مربوط به اینورتر یا مدار تبدیل توان
- محدودشدن توان موتور الکتریکی
- اختلال در عملکرد شبکه ۱۲ ولتی در صورت بروز ایراد در مبدل DC-DC
- افزایش دمای غیرعادی مجموعه الکترونیک قدرت
- اختلال در بازیابی انرژی ترمز
این علائم بهتنهایی خرابی یک مبدل مشخص را ثابت نمیکنند. مشکلات باتری، سیمکشی، سیستم خنککاری، اتصالات و واحدهای کنترلی نیز میتوانند نشانههای مشابه ایجاد کنند.
روش عیبیابی مبدلهای الکترونیک قدرت
عیبیابی مبدلهای الکترونیک قدرت به بررسی دقیق عملکرد مدارها، اتصالات و قطعات الکترونیکی نیاز دارد. با استفاده از روشهای اصولی عیبیابی میتوان منشأ خرابی را سریعتر شناسایی کرد و از آسیب بیشتر به تجهیزات جلوگیری کرد.
1. بررسی کدهای خطا با دیاگ
ابتدا باید کدهای خطای ثبتشده در واحدهای کنترلی مرتبط بررسی شوند. کد خطا میتواند مسیر بررسی را مشخص کند، اما بهتنهایی به معنی خرابی قطعهای خاص نیست.
2. تحلیل دادههای زنده
دادههای زنده میتوانند اطلاعاتی درباره ولتاژ ورودی و خروجی، دما، جریان و وضعیت عملکرد سیستم ارائه دهند. مقادیر باید با شرایط کاری خودرو و مشخصات فنی سازنده مقایسه شوند. برای مثال، هنگام بررسی دادههای عملکردی سیستم، آشنایی با اصول پارامترخوانی خودرو کمک میکند مقادیر اندازهگیریشده در ارتباط با شرایط واقعی کارکرد تفسیر شوند.
3. بررسی مدار و اتصالات
سوکتها، سیمکشی، اتصالات و مسیرهای مربوط به مدار باید مطابق دستورالعمل تعمیراتی بررسی شوند. در این مرحله، نقشه مدار و اطلاعات فنی خودرو اهمیت زیادی دارند.
4. تست تخصصی و تأیید نتیجه تعمیر
آزمون قطعات قدرت باید با تجهیزات مناسب و روش تعیینشده توسط سازنده انجام شود. پس از تعمیر نیز لازم است عملکرد سیستم و وضعیت کدهای خطا دوباره بررسی شود.
نکات ایمنی در عیبیابی مبدلهای ولتاژ بالا
بخشهایی از سیستم الکترونیک قدرت خودروهای هیبریدی با ولتاژ بالا کار میکنند و تماس ناایمن با آنها میتواند خطر برقگرفتگی جدی ایجاد کند.
پیش از هرگونه آزمون عملی باید دستورالعمل تعمیراتی سازنده، روش ایزولهسازی مدار، تجهیزات حفاظت فردی و الزامات بررسی نبود ولتاژ رعایت شود. حتی پس از قطع منبع انرژی نیز ممکن است خازنها انرژی ذخیرهشده داشته باشند.
بنابراین بازکردن یا اندازهگیری مستقیم مدارهای ولتاژ بالا باید فقط توسط افراد آموزشدیده و با تجهیزات مناسب انجام شود. شناخت سیستم ولتاژ بالای خودرو هیبریدی در این بخش اهمیت عملی دارد، زیرا ملاحظات ایمنی به ساختار مدار و دستورالعمل سازنده وابستهاند.
چرا شناخت الکترونیک قدرت برای تعمیرکار برق خودرو مهم است؟
تعمیرکار باید بتواند تفاوت میان اینورتر، مبدل DC-DC و سایر مدارهای تبدیل توان را تشخیص دهد. این شناخت کمک میکند مسیر عیبیابی درست انتخاب شود و قطعات سالم صرفاً بر اساس وجود کد خطا تعویض نشوند.
در عیبیابی سیستمهای جدید، آشنایی با مدارخوانی، کار با تجهیزات اندازهگیری و تحلیل دادههای الکتریکی اهمیت زیادی دارد. اگر میخواهی این مهارتها را بهصورت ساختارمند یاد بگیری، دوره های آموزش برق خودرو میتواند مسیر یادگیری مباحث پایه و تخصصی برق خودرو را برایت فراهم کند.
جمعبندی
مبدلهای الکترونیک قدرت در خودرو هیبریدی وظایف متفاوتی دارند. اینورتر جریان DC را به AC موردنیاز موتور تبدیل میکند، مبدل DC-DC سطح ولتاژ جریان مستقیم را تغییر میدهد و مبدل AC-DC در کاربردهایی مانند شارژر داخلی خودروهای شارژی به کار میرود. مبدلهای افزاینده و کاهنده نیز بر اساس نیاز مدار، ولتاژ DC را تنظیم میکنند.
برای عیبیابی دقیق، ابتدا باید نوع مبدل و وظیفه آن مشخص شود؛ سپس کدهای خطا، دادههای زنده، مدار و شرایط کاری بررسی شوند. به دلیل وجود مدارهای ولتاژ بالا، رعایت دستورالعملهای ایمنی سازنده نیز ضروری است.
برای دنبالکردن آموزشهای عملی برق خودرو و نکات مرتبط با سیستمهای هیبریدی، میتوانی آموزشهای منتشرشده در صفحه اینستاگرام کارنو مهارت را هم دنبال کنی.
50.000.000 تومان – 100.000.000 تومانPrice range: 50.000.000 تومان through 100.000.000 تومان
با بیش از 80 ساعت آموزش عملی و تخصصی، این دوره شما را برای عیبیابی و تعمیر سیستمهای برق و انژکتور خودروهای چینی آماده میکند. مناسب برای فنیکارانی که بهدنبال ورود حرفهای به بازار خودروهای وارداتی هستند.
سوالات متداول
1. الکترونیک قدرت خودرو هیبریدی چیست؟
الکترونیک قدرت مجموعهای از مدارها و تجهیزات است که تبدیل و کنترل توان الکتریکی را در بخشهایی مانند باتری، موتور الکتریکی و شبکه کمولتاژ خودرو انجام میدهد.
2. تفاوت اینورتر و مبدل DC-DC چیست؟
اینورتر معمولاً جریان DC را به AC تبدیل میکند، درحالیکه مبدل DC-DC جریان مستقیم را به سطح ولتاژ مستقیم دیگری تبدیل میکند.
3. مبدل AC-DC در خودرو هیبریدی چه وظیفهای دارد؟
مبدل AC-DC برق متناوب را به مستقیم تبدیل میکند. یکی از کاربردهای آن در شارژر داخلی خودروهای پلاگینهیبریدی، تبدیل برق ورودی برای شارژ باتری است.
4. مبدل افزاینده ولتاژ چه کاربردی دارد؟
مبدل افزاینده، ولتاژ DC را در شرایط طراحی مناسب افزایش میدهد تا سطح ولتاژ موردنیاز بخشهای دیگر مدار تأمین شود.
5. آیا خرابی مبدل باعث کاهش توان خودرو میشود؟
بله، خرابی برخی مبدلها میتواند باعث محدودشدن توان یا اختلال در عملکرد سیستم هیبریدی شود؛ اما تشخیص علت به بررسی کدهای خطا و مدار نیاز دارد.
6. آیا مبدلهای الکترونیک قدرت قابل تعمیر هستند؟
بسته به نوع خرابی و طراحی خودرو، تعمیر یا تعویض مجموعه ممکن است. تصمیم نهایی باید بر اساس دستورالعمل سازنده، نتیجه آزمونها و شرایط قطعه گرفته شود.
7. چگونه خرابی مبدلهای خودرو هیبریدی را تشخیص دهیم؟
عیبیابی معمولاً با بررسی کدهای خطا، دادههای زنده، سیمکشی، اتصالات و آزمونهای تخصصی مطابق دستورالعمل سازنده انجام میشود.
8. آیا برای تست مبدلها به تجهیزات تخصصی نیاز است؟
برای بررسی اولیه ممکن است دیاگ و اطلاعات فنی کافی باشد، اما آزمونهای مدار قدرت و ولتاژ بالا به تجهیزات مناسب، آموزش تخصصی و رعایت الزامات ایمنی نیاز دارند.
مهندس سپهر علیمحمدی با بیش از 19 سال تجربه علمی و عملی در بازار کار خودرو، از مدرسین و متخصصان باسابقه حوزه برق، انژکتور و سیستمهای هوشمند خودرو است. ایشان دارای مدرک مهندسی تکنولوژی مکانیک خودرو، مدارک بینالمللی از شرکت کارمن کره جنوبی و مؤلف کتاب زبان فنی مرجع تخصصی خودرو در ایران بوده و با بیش از 14 سال سابقه تدریس و برگزاری دهها سمینار تخصصی، دانش و تجربه خود را بهصورت کاملا کاربردی در اختیار فعالان این حوزه قرار میدهد.
