تفاوت شارژ باتری در خودرو HEV و PHEV چیست؟ روش شارژ، اجزا و نکات عیب‌یابی

خودروهای هیبریدی برای حرکت از ترکیب موتور احتراقی و موتور الکتریکی استفاده می‌کنند؛ اما همه آن‌ها باتری خود را به یک روش شارژ نمی‌کنند. یکی از تفاوت‌های مهم میان خودروهای HEV و PHEV دقیقاً به همین موضوع مربوط است.

در خودروهای هیبریدی معمولی یا HEV، باتری ولتاژ بالا از طریق بازیابی انرژی هنگام کاهش سرعت و در بسیاری از معماری‌ها با کمک موتور احتراقی شارژ می‌شود. این خودروها برای شارژ باتری به اتصال به برق شهری یا ایستگاه شارژ نیاز ندارند.

در مقابل، خودروهای پلاگین هیبرید یا PHEV علاوه بر بازیابی انرژی ترمز و روش‌های شارژ داخلی، قابلیت اتصال به منبع برق خارجی را نیز دارند. باتری این خودروها معمولاً ظرفیت بیشتری دارد و امکان پیمودن مسافت طولانی‌تری با نیروی الکتریکی را فراهم می‌کند.

شناخت تفاوت شارژ باتری HEV و PHEV برای تعمیرکاران اهمیت زیادی دارد؛ زیرا روش بررسی وضعیت شارژ، اجزای مدار و مسیر عیب‌یابی در این دو گروه کاملاً یکسان نیست.

در این مقاله از وب‌سایت کارنو مهارت بررسی می‌کنیم که باتری هرکدام از این خودروها چگونه شارژ می‌شود، چه تفاوت‌هایی در ساختار شارژ آن‌ها وجود دارد و هنگام عیب‌یابی باید به چه نکاتی توجه کرد.

خودرو HEV و PHEV چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

برای درک تفاوت روش شارژ، ابتدا باید با مفهوم این دو نوع خودرو آشنا شویم.

خودرو HEV چیست؟

HEV مخفف Hybrid Electric Vehicle است و به خودرویی گفته می‌شود که برای حرکت از موتور احتراقی و موتور الکتریکی استفاده می‌کند.

در این خودرو، باتری ولتاژ بالا انرژی موردنیاز موتور الکتریکی را تأمین می‌کند. باتری نیز در حین رانندگی و بر اساس شرایط کاری خودرو، از طریق سیستم بازیابی انرژی ترمز و در بسیاری از معماری‌ها از طریق موتور احتراقی و ژنراتور شارژ می‌شود.

خودرو HEV به‌طور معمول درگاه شارژ خارجی ندارد؛ بنابراین راننده برای شارژ باتری نیازی به اتصال خودرو به برق شهری ندارد.

خودرو PHEV چیست؟

PHEV مخفف Plug-in Hybrid Electric Vehicle است. این خودرو نیز مانند HEV از موتور احتراقی و موتور الکتریکی استفاده می‌کند، اما یک تفاوت مهم دارد: باتری آن قابلیت شارژ از منبع برق خارجی را نیز دارد.

به همین دلیل، PHEV به درگاه شارژ و معمولاً شارژر داخلی یا On-board Charger مجهز است. راننده می‌تواند باتری را با استفاده از تجهیزات شارژ سازگار با خودرو شارژ کند.

باتری PHEV معمولاً ظرفیت بیشتری نسبت به باتری HEV دارد و همین موضوع امکان رانندگی با نیروی الکتریکی را در مسافت بیشتری فراهم می‌کند. البته میزان پیمایش برقی به ظرفیت باتری، طراحی خودرو، شرایط رانندگی و مشخصات کارخانه‌ای بستگی دارد.

باتری خودرو HEV چگونه شارژ می‌شود؟

در خودروهای HEV، شارژ باتری به‌صورت خودکار و با مدیریت واحد کنترل هیبرید انجام می‌شود. راننده معمولاً نیازی به انجام عملیات خاصی برای شارژ باتری ندارد.

دو مسیر اصلی شارژ در بسیاری از خودروهای HEV عبارت‌اند از بازیابی انرژی هنگام کاهش سرعت و تولید انرژی الکتریکی توسط موتور احتراقی.

۱. شارژ باتری با ترمز احیاکننده

یکی از مهم‌ترین روش‌های شارژ باتری در خودروهای هیبریدی، ترمز احیاکننده یا Regenerative Braking است.

در خودروهای معمولی، هنگام ترمزگیری بخش زیادی از انرژی جنبشی خودرو در سیستم ترمز به شکل گرما تلف می‌شود. اما در خودرو هیبریدی، موتور الکتریکی می‌تواند هنگام کاهش سرعت در نقش ژنراتور عمل کند.

در این وضعیت، انرژی مکانیکی حاصل از حرکت چرخ‌ها به انرژی الکتریکی تبدیل می‌شود و بخشی از آن به باتری ولتاژ بالا انتقال پیدا می‌کند.

فرایند کلی به این شکل است:

1. راننده پدال گاز را رها می‌کند یا ترمز می‌گیرد.
2. سیستم کنترل هیبرید شرایط سرعت و میزان کاهش سرعت را بررسی می‌کند.
3. موتور الکتریکی در حالت ژنراتوری قرار می‌گیرد.
4. انرژی الکتریکی تولیدشده از مسیر الکترونیک قدرت به باتری منتقل می‌شود.
5. باتری انرژی بازیابی‌شده را برای استفاده در مراحل بعدی رانندگی ذخیره می‌کند.

البته تمام انرژی ترمزگیری قابل‌بازیابی نیست. میزان بازیابی به سرعت خودرو، شدت ترمزگیری، دمای باتری، سطح شارژ و محدودیت‌های سیستم بستگی دارد. در برخی شرایط نیز ترمز مکانیکی در کنار ترمز احیاکننده وارد عمل می‌شود.

۲. شارژ باتری با موتور احتراقی

در بسیاری از خودروهای HEV، موتور احتراقی علاوه بر تأمین نیروی حرکتی، می‌تواند به تولید انرژی الکتریکی برای شارژ باتری نیز کمک کند.

در معماری‌هایی که ژنراتور یا موتور-ژنراتور در مسیر انتقال قدرت قرار دارد، واحد کنترل هیبرید می‌تواند با روشن‌کردن موتور احتراقی و مدیریت دور آن، انرژی مکانیکی را به انرژی الکتریکی تبدیل کند.

این انرژی از طریق تجهیزات الکترونیک قدرت به باتری منتقل می‌شود.

برای مثال، زمانی که سطح شارژ باتری به محدوده تعیین‌شده توسط سازنده نزدیک شود، سیستم ممکن است موتور احتراقی را روشن کند تا ضمن تأمین نیروی موردنیاز خودرو، شرایط شارژ باتری نیز مدیریت شود.

نکته مهم این است که نحوه انجام این فرایند در تمام خودروهای HEV یکسان نیست. معماری سری، موازی و تقسیم توان می‌تواند مسیر تولید و انتقال انرژی را تغییر دهد.

۳. آیا باتری HEV هنگام حرکت برقی هم شارژ می‌شود؟

حرکت خودرو با موتور الکتریکی به‌خودی‌خود به معنی شارژ باتری نیست. در این وضعیت، باتری انرژی ذخیره‌شده را مصرف می‌کند.

اما سیستم هیبرید می‌تواند با توجه به شرایط رانندگی، موتور احتراقی و ژنراتور را وارد مدار کند تا انرژی موردنیاز برای حفظ وضعیت شارژ تأمین شود.

بنابراین ممکن است خودرو در یک لحظه با نیروی الکتریکی حرکت کند و در شرایط دیگری موتور احتراقی برای تولید انرژی یا تأمین نیروی محرکه فعال شود.

باتری خودرو PHEV چگونه شارژ می‌شود؟

خودروهای PHEV علاوه بر روش‌های شارژ داخلی، قابلیت دریافت انرژی از منبع برق خارجی را دارند. این ویژگی اصلی‌ترین تفاوت آن‌ها با HEV معمولی است.

در PHEV سه مسیر اصلی برای شارژ باتری وجود دارد:

۱. شارژ از طریق برق شهری یا ایستگاه شارژ

در این روش، راننده خودرو را با استفاده از کابل و تجهیزات شارژ سازگار به منبع برق خارجی متصل می‌کند.

برق ورودی معمولاً به‌صورت AC وارد شارژر داخلی خودرو می‌شود. شارژر داخلی یا On-board Charger برق AC را به DC تبدیل می‌کند تا باتری ولتاژ بالا بتواند آن را دریافت کند.

در طول شارژ، سیستم کنترل خودرو پارامترهایی مانند ولتاژ، جریان و دمای باتری را پایش می‌کند و با توجه به محدودیت‌های تعیین‌شده، فرایند شارژ را مدیریت می‌کند.

مسیر کلی انتقال انرژی به این شکل است:

منبع برق خارجی ← درگاه شارژ ← شارژر داخلی ← مدار ولتاژ بالا ← باتری

البته نوع درگاه، توان شارژ و امکان استفاده از شارژ AC یا DC به طراحی همان خودرو بستگی دارد. همه PHEVها از شارژ سریع DC پشتیبانی نمی‌کنند.

۲. شارژ از طریق ترمز احیاکننده

خودرو PHEV نیز مانند HEV می‌تواند هنگام کاهش سرعت و ترمزگیری بخشی از انرژی جنبشی را بازیابی کند.

در این شرایط، موتور الکتریکی در نقش ژنراتور عمل می‌کند و انرژی تولیدشده را به باتری انتقال می‌دهد.

تفاوت مهم این است که باتری PHEV معمولاً ظرفیت بیشتری دارد و ممکن است انرژی بیشتری را برای رانندگی تمام‌برقی ذخیره کند؛ بااین‌حال، مقدار انرژی بازیابی‌شده همچنان به شرایط رانندگی و محدودیت‌های باتری وابسته است.

۳. شارژ باتری با موتور احتراقی

در بسیاری از خودروهای PHEV، موتور احتراقی می‌تواند در شرایط مشخص به تولید انرژی الکتریکی و شارژ باتری کمک کند.

برای مثال، در برخی معماری‌ها موتور احتراقی از طریق ژنراتور برق تولید می‌کند و انرژی به باتری انتقال پیدا می‌کند. در برخی شرایط نیز موتور مستقیماً در تأمین نیروی حرکتی مشارکت دارد.

بااین‌حال، نحوه شارژ باتری با موتور احتراقی در همه PHEVها یکسان نیست و به طراحی سیستم هیبرید و راهبرد کنترلی سازنده بستگی دارد.

نکته مهم این است که شارژ باتری PHEV با موتور بنزینی معمولاً جایگزین مناسبی برای شارژ منظم از برق خارجی نیست؛ زیرا هدف اصلی این خودروها استفاده از انرژی برق ورودی برای افزایش پیمایش تمام‌برقی و کاهش مصرف سوخت است.

تفاوت اصلی شارژ باتری HEV و PHEV چیست؟

مهم‌ترین تفاوت این دو خودرو در امکان شارژ از منبع برق خارجی است.

در HEV، باتری از طریق فرایندهای داخلی خودرو شارژ می‌شود؛ اما PHEV علاوه بر این روش‌ها می‌تواند به برق شهری یا ایستگاه شارژ متصل شود.

ویژگی	خودرو HEV	خودرو PHEV
اتصال به برق خارجی	معمولاً ندارد	دارد
شارژ با ترمز احیاکننده	دارد	دارد
شارژ با موتور احتراقی	در بسیاری از معماری‌ها امکان‌پذیر است	بسته به معماری و راهبرد کنترل امکان‌پذیر است
ظرفیت باتری	معمولاً کمتر	معمولاً بیشتر
پیمایش تمام‌برقی	محدودتر	بیشتر
درگاه شارژ خارجی	ندارد	دارد
شارژر داخلی AC	ندارد	معمولاً دارد
وابستگی به شارژر بیرونی	ندارد	برای استفاده کامل از قابلیت برقی توصیه می‌شود

بنابراین نباید تصور کرد که PHEV فقط یک HEV با باتری بزرگ‌تر است. وجود درگاه شارژ، شارژر داخلی، ظرفیت بیشتر باتری و راهبردهای کنترلی متفاوت، ساختار سیستم را نیز تغییر می‌دهد.

تفاوت ظرفیت باتری HEV و PHEV چه تأثیری بر شارژ دارد؟

باتری خودرو HEV معمولاً برای پشتیبانی از عملکرد هیبریدی طراحی شده است. یعنی انرژی را در چرخه‌های شارژ و دشارژ مکرر دریافت و مصرف می‌کند تا به موتور احتراقی کمک کند یا در شرایط مناسب نیروی الکتریکی موردنیاز خودرو را تأمین کند.

در مقابل، باتری PHEV معمولاً ظرفیت بیشتری دارد تا بتواند انرژی کافی برای پیمایش تمام‌برقی در مسافت طولانی‌تری ذخیره کند.

این تفاوت ظرفیت چند پیامد مهم دارد:

• زمان شارژ باتری PHEV به دلیل ظرفیت بیشتر می‌تواند طولانی‌تر باشد.
• توان شارژ قابل‌پذیرش به مشخصات باتری و شارژر داخلی بستگی دارد.
• مدیریت دما و جریان شارژ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
• امکان رانندگی تمام‌برقی در PHEV معمولاً بیشتر است.
• هزینه و پیچیدگی تجهیزات باتری و شارژ می‌تواند افزایش پیدا کند.

نقش BMS در شارژ باتری HEV و PHEV چیست؟

BMS یا سیستم مدیریت باتری وظیفه پایش و مدیریت شرایط کاری باتری را بر عهده دارد.

این سیستم در خودروهای HEV و PHEV اهمیت زیادی دارد؛ زیرا باتری باید در محدوده‌های مجاز ولتاژ، جریان و دما کار کند.

از وظایف مهم BMS می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• پایش ولتاژ سلول‌ها یا بلوک‌های باتری
• اندازه‌گیری و بررسی دمای باتری
• محاسبه و تخمین وضعیت شارژ یا SOC
• بررسی وضعیت سلامت باتری یا SOH در سیستم‌های پشتیبانی‌کننده
• مدیریت محدودیت‌های شارژ و دشارژ
• شناسایی شرایط غیرعادی و ثبت برخی کدهای خطا
• ارسال اطلاعات موردنیاز به واحدهای کنترلی خودرو

برای مثال، اگر دمای باتری از محدوده مناسب خارج شود، سیستم مدیریت باتری ممکن است جریان شارژ یا دشارژ را محدود کند.

همچنین اگر سطح شارژ باتری به محدوده بالایی برسد، سیستم می‌تواند میزان بازیابی انرژی ترمز را کاهش دهد تا از شارژ بیش از حد جلوگیری شود.

نقش اینورتر در فرایند شارژ باتری چیست؟

اینورتر یکی از اجزای مهم سیستم هیبرید است که در مدیریت انتقال انرژی الکتریکی بین باتری و موتور الکتریکی نقش دارد.

باتری ولتاژ بالا معمولاً انرژی را به‌صورت جریان مستقیم یا DC ذخیره و تأمین می‌کند؛ درحالی‌که موتورهای الکتریکی بسیاری از خودروهای هیبریدی برای کار به جریان متناوب یا AC نیاز دارند.

اینورتر در زمان رانندگی، برق DC باتری را متناسب با نیاز موتور به AC تبدیل می‌کند.

هنگام ترمز احیاکننده نیز انرژی الکتریکی تولیدشده توسط موتور-ژنراتور باید از مسیر الکترونیک قدرت مدیریت و برای ذخیره در باتری آماده شود.

البته وظایف دقیق اینورتر و مدارهای مرتبط با آن به معماری خودرو بستگی دارد.

اگر در فرایند شارژ یا انتقال انرژی اختلالی ایجاد شود، بررسی اینورتر و مدارهای مرتبط می‌تواند بخشی از مسیر عیب‌یابی باشد.

چرا باتری HEV یا PHEV به‌درستی شارژ نمی‌شود؟

اختلال در شارژ باتری می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه به معنی خرابی خود باتری نیست.

برای مثال، ممکن است مشکل از سیستم بازیابی انرژی، ژنراتور، مدار شارژ خارجی، شارژر داخلی، اتصالات یا واحدهای کنترلی باشد.

مشکلات احتمالی در خودرو HEV

در خودروهای HEV، موارد زیر می‌توانند بر فرایند شارژ باتری اثر بگذارند:

• اختلال در عملکرد موتور-ژنراتور
• ایراد در مدار اینورتر یا الکترونیک قدرت
• مشکل در سیستم ترمز احیاکننده
• خرابی یا اختلال در حسگرهای باتری
• محدودیت شارژ به دلیل دمای نامناسب
• اختلاف غیرعادی ولتاژ سلول‌ها یا بلوک‌ها
• مشکل در سیم‌کشی و اتصالات ولتاژ بالا

مشکلات احتمالی در خودرو PHEV

در خودروهای PHEV علاوه بر موارد بالا، بخش‌های مخصوص شارژ خارجی نیز باید بررسی شوند:

• خرابی یا اختلال در درگاه شارژ
• مشکل در کابل یا تجهیزات شارژ
• اختلال در شارژر داخلی
• ایراد در ارتباط خودرو با تجهیزات شارژ
• مشکل در مدار ورودی برق
• محدودیت شارژ به دلیل دمای باتری
• ثبت خطا در واحد کنترل شارژ یا BMS

بنابراین در PHEV باید مسیر شارژ خارجی و داخلی را از یکدیگر تفکیک کرد. ممکن است خودرو هنگام رانندگی از طریق ترمز احیاکننده انرژی دریافت کند، اما هنگام اتصال به برق خارجی شارژ نشود. این وضعیت لزوماً به معنی خرابی باتری نیست.

روش عیب‌یابی سیستم شارژ باتری HEV و PHEV چگونه است؟

عیب‌یابی اصولی باید از بررسی علائم و اطلاعات ثبت‌شده در ECU آغاز شود و سپس با توجه به معماری خودرو ادامه پیدا کند.

۱. بررسی کدهای خطا با دستگاه دیاگ

در مرحله اول باید کدهای خطای ثبت‌شده در واحدهای کنترلی مرتبط بررسی شوند.

در خودرو HEV، بررسی واحد کنترل هیبرید، BMS، اینورتر و سیستم ترمز احیاکننده اهمیت دارد.

در خودرو PHEV، علاوه بر این بخش‌ها باید واحد کنترل شارژ و شارژر داخلی نیز بررسی شود.

وجود کد خطا به‌تنهایی خرابی یک قطعه را ثابت نمی‌کند؛ بلکه سرنخی برای ادامه فرایند عیب‌یابی است.

۲. بررسی داده‌های زنده

پس از بررسی کدهای خطا، داده‌های زنده می‌توانند اطلاعات بیشتری درباره وضعیت شارژ و عملکرد سیستم ارائه دهند.

بسته به قابلیت‌های دستگاه دیاگ و خودرو، پارامترهای زیر ممکن است قابل‌بررسی باشند:

• وضعیت شارژ باتری یا SOC
• ولتاژ باتری ولتاژ بالا
• جریان شارژ و دشارژ
• دمای باتری
• ولتاژ سلول‌ها یا بلوک‌ها
• وضعیت عملکرد موتور-ژنراتور
• وضعیت بازیابی انرژی ترمز
• وضعیت شارژ خارجی در PHEV
• وضعیت عملکرد شارژر داخلی

مقادیر این پارامترها باید با مشخصات فنی همان خودرو مقایسه شوند؛ زیرا نمی‌توان یک عدد عمومی را برای تمام مدل‌های HEV و PHEV معیار تشخیص قرار داد.

۳. بررسی مسیر شارژ در HEV

در خودرو HEV باید عملکرد بازیابی انرژی ترمز و مسیر تولید انرژی توسط موتور احتراقی یا ژنراتور، مطابق معماری خودرو بررسی شود.

اگر باتری هنگام رانندگی شارژ نمی‌شود، لازم است شرایط فعال‌شدن سیستم شارژ، وضعیت موتور-ژنراتور، مدارهای الکترونیک قدرت و محدودیت‌های BMS بررسی شوند.

۴. بررسی مسیر شارژ خارجی در PHEV

در خودرو PHEV باید فرایند شارژ خارجی به‌صورت مرحله‌ای بررسی شود.

ابتدا تجهیزات شارژ و کابل، سپس درگاه شارژ و ارتباط آن با خودرو و در ادامه شارژر داخلی و مدارهای مرتبط بررسی می‌شوند.

اگر خودرو با یک شارژر مشخص شارژ نمی‌شود، در صورت امکان باید عملکرد آن با تجهیزات شارژ سازگار و تأییدشده دیگر نیز بررسی شود.

۵. بررسی سیم‌کشی و اتصالات

قطعی سیم، خوردگی پایه‌ها، شل‌بودن اتصالات و افزایش مقاومت ناخواسته در مدار می‌تواند باعث اختلال در انتقال انرژی یا ارسال اطلاعات نادرست شود.

بررسی این بخش باید براساس نقشه سیم‌کشی و دستورالعمل سازنده انجام شود.

هشدار ایمنی: باتری ولتاژ بالا و مدار شارژ خودروهای هیبریدی می‌توانند خطر برق‌گرفتگی جدی ایجاد کنند. بررسی و تعمیر این مدارها باید توسط فرد آموزش‌دیده، با تجهیزات حفاظت فردی و ابزار مناسب و مطابق دستورالعمل ایمنی همان خودرو انجام شود.

اشتباهات رایج در بررسی شارژ باتری HEV و PHEV

در عیب‌یابی سیستم شارژ، چند اشتباه می‌تواند باعث تشخیص نادرست و تعویض غیرضروری قطعات شود.

یکسان دانستن روش شارژ HEV و PHEV

این دو خودرو از نظر مسیر شارژ خارجی تفاوت اساسی دارند. HEV معمولی به برق خارجی متصل نمی‌شود، اما PHEV قابلیت شارژ از منبع بیرونی را دارد.

تشخیص خرابی باتری فقط براساس کاهش SOC

کاهش سطح شارژ باتری الزاماً به معنی خرابی آن نیست. ممکن است خودرو انرژی ذخیره‌شده را در شرایط رانندگی مصرف کرده باشد یا سیستم به دلیل شرایط کاری، شارژ را محدود کرده باشد.

نادیده‌گرفتن ترمز احیاکننده

در خودروهای هیبریدی، عملکرد ترمز احیاکننده بخشی از فرایند مدیریت انرژی است. بنابراین هنگام بررسی شارژ باتری باید وضعیت این سیستم نیز در نظر گرفته شود.

تعویض باتری بدون بررسی مدار شارژ

اگر مشکل از ژنراتور، اینورتر، شارژر داخلی، سیم‌کشی یا واحد کنترل باشد، تعویض باتری به‌تنهایی مشکل را برطرف نمی‌کند.

چک‌لیست عیب‌یابی شارژ باتری HEV و PHEV

برای بررسی منظم سیستم شارژ می‌توان از این چک‌لیست استفاده کرد:

1. مشخص‌کردن نوع خودرو و معماری سیستم هیبرید
2. بررسی علائم و شرایط بروز مشکل
3. خواندن کدهای خطا از واحدهای کنترلی مرتبط
4. بررسی داده‌های زنده باتری
5. کنترل دمای باتری و محدودیت‌های شارژ
6. بررسی عملکرد ترمز احیاکننده
7. بررسی مسیر تولید انرژی توسط موتور احتراقی و ژنراتور، در صورت وجود
8. بررسی درگاه شارژ و شارژر داخلی در خودرو PHEV
9. بررسی سیم‌کشی و اتصالات براساس نقشه فنی
10. انجام تست‌های تکمیلی طبق دستورالعمل سازنده
11. بررسی مجدد عملکرد سیستم پس از تعمیر

نتیجه‌گیری

تفاوت اصلی شارژ باتری HEV و PHEV در امکان استفاده از منبع برق خارجی است. باتری HEV معمولی از طریق ترمز احیاکننده و در بسیاری از معماری‌ها با کمک موتور احتراقی و ژنراتور شارژ می‌شود؛ اما PHEV علاوه بر این روش‌ها، قابلیت اتصال به برق شهری یا تجهیزات شارژ سازگار را نیز دارد.

باتری PHEV معمولاً ظرفیت بیشتری دارد و امکان رانندگی تمام‌برقی در مسافت طولانی‌تری را فراهم می‌کند. بااین‌حال، ساختار دقیق سیستم شارژ، توان شارژ و نحوه مدیریت انرژی در هر خودرو به طراحی سازنده بستگی دارد.

برای عیب‌یابی حرفه‌ای نیز نباید تنها به مقدار SOC یا وجود یک کد خطا اکتفا کرد. بررسی داده‌های زنده، وضعیت BMS، اینورتر، ژنراتور، ترمز احیاکننده و در خودروهای PHEV مسیر شارژ خارجی، به تشخیص دقیق‌تر کمک می‌کند.

اگر می‌خواهید عیب‌یابی سیستم‌های برق و هیبرید را به‌صورت تخصصی یاد بگیرید، می‌توانید با دوره های آموزش برق خودرو آشنا شوید. همچنین مطالب آموزشی و نکات فنی را در صفحه اینستاگرام کارنو مهارت دنبال کنید.

سوالات متداول

1. آیا خودرو HEV را می‌توان به برق شهری وصل کرد؟

خیر. خودروهای HEV معمولی درگاه شارژ خارجی ندارند و باتری آن‌ها از طریق بازیابی انرژی ترمز و در بسیاری از معماری‌ها با کمک موتور احتراقی و ژنراتور شارژ می‌شود.

2. آیا خودرو PHEV بدون اتصال به برق هم شارژ می‌شود؟

بله. باتری PHEV می‌تواند از طریق ترمز احیاکننده و در برخی شرایط با کمک موتور احتراقی شارژ شود؛ اما برای استفاده کامل از قابلیت رانندگی تمام‌برقی، شارژ منظم از منبع برق خارجی اهمیت دارد.

3. آیا باتری HEV هنگام ترمزگیری شارژ می‌شود؟

بله. در بسیاری از خودروهای HEV، موتور الکتریکی هنگام کاهش سرعت می‌تواند در نقش ژنراتور عمل کند و بخشی از انرژی جنبشی را به انرژی الکتریکی تبدیل کند.

4. تفاوت باتری HEV و PHEV چیست؟

باتری PHEV معمولاً ظرفیت بیشتری دارد و علاوه بر شارژ داخلی، از طریق برق خارجی نیز شارژ می‌شود. باتری HEV معمولی ظرفیت کمتری دارد و برای شارژ به اتصال خارجی نیاز ندارد.

5. آیا موتور بنزینی خودرو PHEV می‌تواند باتری را شارژ کند؟

در بسیاری از مدل‌ها امکان تولید انرژی الکتریکی توسط موتور احتراقی وجود دارد؛ اما نحوه و شرایط آن به معماری سیستم هیبرید و راهبرد کنترلی سازنده بستگی دارد.

6. آیا شارژ باتری PHEV با ترمز احیاکننده کافی است؟

ترمز احیاکننده می‌تواند بخشی از انرژی را بازیابی کند، اما معمولاً جایگزین شارژ خارجی برای استفاده کامل از قابلیت تمام‌برقی خودرو نیست.

7. چرا خودرو PHEV با اتصال به شارژر شارژ نمی‌شود؟

علت می‌تواند به کابل یا تجهیزات شارژ، درگاه شارژ، شارژر داخلی، ارتباط خودرو با تجهیزات شارژ، محدودیت دمایی باتری یا خطای واحدهای کنترلی مربوط باشد. برای تشخیص دقیق باید مسیر شارژ مرحله‌به‌مرحله بررسی شود.

8. آیا شارژ باتری HEV و PHEV توسط BMS کنترل می‌شود؟

بله. سیستم مدیریت باتری در پایش پارامترهایی مانند ولتاژ، دما و جریان و مدیریت محدودیت‌های شارژ و دشارژ نقش دارد. جزئیات عملکرد آن به طراحی خودرو بستگی دارد.