ترمز دستی برقی (EPB) چیست؟

در دنیای پیشرفته امروز، خودروها نیز از این قاعده مستثنی نبوده و به صورت مداوم در حال پیشرفت هستند. یکی از مهم‌ترین تغییرات در دهه اخیر، حذف سیستم‌های مکانیکی سنتی و جایگزینی آن‌ها با فناوری‌های الکترونیکی بوده است. ترمز پارک برقی (Electronic Parking Brake) یا به اختصار EPB، یکی از همین نوآوری‌ها است که جایگزین اهرم ترمز دستی مکانیکی قدیمی شده است. این سیستم به راننده اجازه می‌دهد تا با فشردن یا کشیدن یک دکمه، ترمز پارک را فعال یا غیرفعال کند.

از سال ۲۰۱۲ به بعد، بیشتر خودروسازان بزرگ دنیا به سمت استفاده از این سیستم روی آورده‌اند، زیرا مزایای قابل‌توجهی نسبت به سیستم‌های قدیمی دارد. ترمز پارک برقی برای حفظ ایمنی خودرو در شرایط مختلف، مانند توقف در سراشیبی، پارک کردن و یا حتی در مواقع اضطراری طراحی شده است.

دلایل حذف ترمز دستی کابلی (سنتی)

با وجود طراحی ساده و قابل‌اعتماد ترمزهای دستی کابلی، این سیستم‌ها دارای معایب متعددی بودند که در نهایت منجر به حذف تدریجی آن‌ها شد:

1. فرسایش ناشی از خطای انسانی: راننده ممکن است ناخواسته ترمز دستی را نیمه‌کاره رها کند و با آن حرکت کند. این کار باعث فرسایش سریع لنت‌ها و کاهش اثربخشی ترمز اصلی خودرو می‌شود.
2. خطر قفل شدن چرخ‌ها: کشیدن ناگهانی ترمز دستی با سرعت بالا، چرخ‌های عقب را قفل کرده و منجر به لغزش و از دست دادن کنترل خودرو می‌شود که می‌تواند خطرات جانی به همراه داشته باشد.
3. نیاز به نگهداری و استهلاک بالا: لنت‌ها و کابل‌های ترمز دستی سنتی به مرور زمان و به دلیل اصطکاک و کشش مداوم، مستهلک شده و نیاز به سرویس و نگهداری دوره‌ای پیدا می‌کنند که هزینه‌های نگهداری خودرو را افزایش می‌دهد.
4. نیاز به نیروی فیزیکی: فعال و غیرفعال کردن ترمز دستی سنتی به نیروی فیزیکی راننده وابسته بود. این مسئله به ویژه برای رانندگان مسن یا افراد دارای محدودیت‌های فیزیکی، دشوار بود و در ترافیک‌های سنگین نیز به دلیل نیاز به استفاده مکرر، خسته‌کننده به نظر می‌رسید.

با توجه به این مشکلات، طراحان خودرو به دنبال راهکاری جایگزین و مطمئن‌تر بودند که منجر به تولد سیستم ترمز پارک برقی شد.

مزایای استفاده از ترمز دستی الکترونیکی (EPB)

سیستم ترمز پارک برقی به صورت دیجیتالی و از طریق یک دکمه کوچک یا سوئیچ روی داشبورد یا کنسول مرکزی فعال می‌شود. این سیستم، تلاش فیزیکی راننده را به طور کامل حذف می‌کند. هنگامی که راننده دکمه را فشار می‌دهد، یک واحد کنترل الکترونیکی (ECU) مختص این آپشن، سیگنالی را به موتورهای محرک ارسال می‌کند تا ترمزها را فعال یا غیرفعال کنند.

مزیت ویژه سیستم ترمز پارک برقی (EPB)، عملکرد هوشمند و خودکار آن است. در بسیاری از خودروهای مجهز به این سیستم، نیازی به فعال‌سازی و غیرفعال‌سازی مداوم ترمز دستی نیست. به عنوان مثال:

• فعال شدن خودکار: زمانی که خودرو به طور کامل متوقف می‌شود و دنده در حالت P (پارک) قرار می‌گیرد، ترمز دستی برقی به صورت اتوماتیک فعال می‌شود.
• غیرفعال شدن خودکار: هنگامی که راننده کمربند ایمنی خود را می‌بندد، دنده را در حالت D (حرکت) قرار می‌دهد و شروع به حرکت می‌کند، سیستم ترمز پارک برقی به صورت خودکار غیرفعال می‌شود.

این قابلیت‌ها، راحتی و ایمنی رانندگی را به طور چشمگیری افزایش می‌دهند.

دوره برق و انژکتور و آپشنال خودروهای چینی

20.000.000 تومان – 50.000.000 تومانPrice range: 20.000.000 تومان through 50.000.000 تومان

با بیش از 80 ساعت آموزش عملی و تخصصی، این دوره شما را برای عیب‌یابی و تعمیر سیستم‌های برق و انژکتور خودروهای چینی آماده می‌کند. مناسب برای فنی‌کارانی که به‌دنبال ورود حرفه‌ای به بازار خودروهای وارداتی هستند.

انواع سیستم ترمز پارک برقی (EPB)

خودروسازان از دو نوع اصلی سیستم ترمز پارک برقی (EPB) در خودروهای خود استفاده می‌کنند:

۱. EPB کابلی (Cable-Puller)

این سیستم که به آن “EPB کابلی” نیز گفته می‌شود، ترکیبی از فناوری‌های جدید و قدیمی است. در این مکانیزم، یک محرک الکتریکی، یک واحد کنترل و گیربکس کوچک به جای اهرم ترمز دستی سنتی استفاده می‌شود تا کابل‌های ترمز دستی را فعال و غیرفعال کند. به عبارت ساده‌تر، یک موتور الکتریکی وظیفه کشیدن و رها کردن کابل ترمز را بر عهده دارد. این مجموعه معمولاً روی محور عقب خودرو نصب شده و با کابل‌های مربوطه به چرخ‌ها متصل می‌شود.

توجه به این نکته ضروری است که سیستم EPB کابلی به دلیل پیچیدگی مکانیکی و استفاده از کابل، مستعد خرابی‌های بیشتری نسبت به نوع دوم است. به همین دلیل، در خودروهای مدرن کمتر از این نوع سیستم استفاده می‌شود.

۲. EPB کالیپر یکپارچه (Integrated Caliper)

این نوع سیستم ترمز پارک برقی که در خودروهای نسل جدید به صورت گسترده استفاده می‌شود، بسیار پیشرفته‌تر است. در این سیستم، کابل‌های ترمز عقب به طور کامل حذف شده‌اند. به جای آن، یک موتور الکتریکی کوچک (سروو موتور) در هر کالیپر ترمز چرخ‌های عقب قرار می‌گیرد. این موتورها، به دستور مستقیم واحد ECU، به صورت جداگانه هر چرخ را فعال یا غیرفعال می‌کنند.

سیستم کالیپر یکپارچه به دلیل طراحی بدون کابل، انعطاف‌پذیری بیشتری در طراحی خودرو ایجاد می‌کند و از خرابی‌های ناشی از کشش کابل جلوگیری می‌کند. این سیستم، به دلیل استاندارد بودن و قابلیت اطمینان بالاتر، به انتخاب اصلی خودروسازان تبدیل شده است.

نکته بسیار مهم در سرویس و نگهداری EPB کالیپر یکپارچه

یکی از مهم‌ترین نکات در مورد سیستم EPB کالیپر یکپارچه، نحوه تعویض لنت‌های ترمز عقب است. به دلیل وجود موتورهای الکتریکی در هر کالیپر، برای باز کردن کالیپر و تعویض لنت، لازم است ابتدا سیستم با استفاده از دستگاه دیاگ تخصصی غیرفعال شود.

پس از تعویض لنت‌ها، مجدداً باید با همان دستگاه، سیستم را فعال‌سازی کرد (بسته شدن کالیپر ترمز). انجام این کار توسط افراد غیرمتخصص می‌تواند باعث آسیب‌های جدی و پرهزینه به سیستم ترمز برقی خودرو شود.

نحوه استفاده از ترمز پارک الکترونیکی

فعال و غیرفعال کردن ترمز پارک برقی (EPB) بسیار ساده است:

نحوه فعال کردن:

• محل دکمه: دکمه EPB معمولاً در نزدیکی کنسول وسط قرار دارد و با یک نماد P درون دایره یا علامتی مشابه مشخص شده است.
• عملکرد: دکمه EPB را به سمت بالا بکشید. با شنیدن صدای خفیف از ناحیه چرخ‌های عقب، متوجه درگیر شدن ترمز خواهید شد.
• چراغ نشانگر: چراغی با نماد P روی صفحه کیلومترشمار روشن می‌شود که نشان می‌دهد ترمز پارک فعال شده است.

نحوه غیرفعال کردن:

• روش اول: پای خود را روی پدال ترمز قرار داده و آن را نگه دارید. سپس دکمه EPB را به سمت پایین فشار دهید. با این کار، چراغ نشانگر P در پشت آمپر خاموش شده و ترمز پارک آزاد می‌شود.
• روش دوم (خودکار): در خودروهای پیشرفته، می‌توانید با بستن کمربند ایمنی، قرار دادن دنده در حالت D (حرکت) و شروع به حرکت، ترمز پارک را به صورت خودکار غیرفعال کنید. این روش فقط زمانی کار می‌کند که کمربند ایمنی بسته باشد.

عیب‌یابی و تعمیر ترمز پارک برقی (EPB)

سیستم ترمز دستی برقی نیز مانند هر سیستم الکترونیکی دیگری، ممکن است دچار ایراد و خطا شود. از آنجایی که این سیستم توسط یک واحد کنترل الکترونیکی (ECU) مدیریت می‌شود، عیب‌یابی آن نیز باید به صورت تخصصی انجام شود. با اتصال دستگاه دیاگ به یونیت اصلی سیستم، می‌توان به راحتی تمام قطعات را بررسی کرده و با توجه به کدهای خطای ثبت شده، مشکل را شناسایی و رفع نمود.

نتیجه گیری: دلایل استفاده از ترمز دستی برقی EPB

خودروسازان از EPB نوع دوم “کالیپر یکپارچه” استقبال کرده اند زیرا طراحی بدون کابل به آن‌ها امکان می دهد کنترل ترمز دستی را تقریباً در هر نقطه از داشبورد یا کنسول قرار دهند و هیچ تلاشی  فیزیکی برای فعال کردن ترمز دستی نیاز نیست، فقط یک فشار یا کشیدن ساده یک دکمه یا سوئیچ ترمز دستی فعال می شود.

علاوه بر این، تجهیزات الکترونیکی پیشرفته در این سیستم به راننده هشدار می دهد و در صورت درگیر شدن ترمز دستی از حرکت خودرو جلوگیری می کند. همچنین سیستم ترمز دستی برقی EPB نیز با توجه به نوع طراحی سازنده در مواقع اضطراری همانند پیشیبان ترمز عمل می‌کند و می توان از آن استفاده نمود.

به دلیل پیچیدگی‌های سیستم ترمز دستی برقی (EPB)، لازم است تکنسین‌هایی که بر روی این سیستم‌ها کار می‌کنند، آموزش‌های تخصصی لازم را دیده باشند. آکادمی کارنو مهارت، دوره‌های آموزشی تخصصی در زمینه برق و انژکتور خودروهای داخلی، چینی، کیا و هیوندای را به صورت آنلاین و حضوری برگزار می‌کند.

این دوره‌ها که حاصل چندین سال تجربه علمی و عملی هستند، به علاقه‌مندان کمک می‌کنند تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن، به عنوان یک متخصص حرفه‌ای وارد بازار کار شوند. اگر به دنبال یادگیری عیب‌یابی، تعمیر و نگهداری سیستم‌های برقی پیشرفته خودرو هستید، آکادمی کارنو مهارت انتخابی هوشمندانه برای شماست.

دوره آموزشی تخصصی زبان فنی خودرو

8.000.000 تومان قیمت اصلی 8.000.000 تومان بود.3.980.000 تومانقیمت فعلی 3.980.000 تومان است.

50% تخفیف

دوره زبان فنی خودرو آکادمی کارنو که به عنوان مکمل کتاب زبان فنی خودرو طراحی شده، یک دوره تخصصی و کاربردی است که به شما کمک می‌کند واژگان و اصطلاحات فنی مربوط به تعمیرات، برق، موتور و گیربکس خودرو را به‌طور کامل و عملی یاد بگیرید.

برای دیدن ویدیوهای آموزشی رایگان، پیج اینستاگرام آکادمی کارنو را دنبال کنید.

سؤالات متداول

۱. تفاوت اصلی بین ترمز دستی برقی (EPB) و ترمز دستی مکانیکی سنتی چیست؟

پاسخ: تفاوت اصلی در نحوه عملکرد است. ترمز دستی مکانیکی با استفاده از یک اهرم و کابل‌های فولادی کار می‌کند که نیاز به نیروی فیزیکی راننده دارد. در مقابل، ترمز دستی برقی با استفاده از یک دکمه یا کلید کوچک و موتورهای الکتریکی، به صورت کاملاً خودکار و بدون نیاز به نیروی فیزیکی عمل می‌کند. این سیستم علاوه بر راحتی، امنیت بیشتری نیز فراهم می‌کند.

۲. آیا سیستم ترمز پارک برقی (EPB) در شرایط اضطراری قابل استفاده است؟

پاسخ: بله. در بسیاری از خودروها، سیستم EPB به عنوان یک سیستم کمکی ترمز اضطراری نیز طراحی شده است. در مواقع اضطراری، با کشیدن و نگه داشتن دکمه EPB، سیستم ترمز به صورت تدریجی فعال شده و باعث کاهش سرعت خودرو می‌شود. این عملکرد متفاوت از ترمز اضطراری مکانیکی است که می‌تواند به صورت ناگهانی چرخ‌ها را قفل کند.

۳. آیا در صورت خالی شدن باتری خودرو، ترمز پارک برقی فعال باقی می‌ماند؟

پاسخ: در صورت قطع کامل برق یا خالی شدن باتری، سیستم EPB که قبلاً فعال شده، در همان حالت باقی می‌ماند و غیرفعال نخواهد شد. این یک مکانیزم ایمنی است تا از حرکت ناخواسته خودرو جلوگیری شود. برای آزاد کردن ترمز در این شرایط، معمولاً باید از یک مکانیزم آزادکننده اضطراری که در دفترچه راهنمای خودرو ذکر شده است، استفاده کرد.

۴. هزینه تعمیر و نگهداری سیستم ترمز پارک برقی (EPB) چقدر است؟

پاسخ: به طور کلی، هزینه‌های تعمیر و نگهداری EPB ممکن است نسبت به ترمز دستی مکانیکی بیشتر باشد. این به دلیل پیچیدگی‌های الکترونیکی و نیاز به تجهیزات تخصصی (مانند دستگاه دیاگ) برای عیب‌یابی و تعویض قطعات است. با این حال، به دلیل طول عمر بیشتر قطعات و عدم نیاز به تنظیمات مکرر، هزینه‌های جاری آن در بلندمدت ممکن است کمتر باشد.

۵. آیا می‌توان لنت ترمز خودروهای دارای سیستم EPB را به صورت دستی تعویض کرد؟

پاسخ: خیر، به هیچ وجه. همان‌طور که در متن اصلی اشاره شد، تعویض لنت‌های ترمز خودروهای دارای سیستم EPB کالیپر یکپارچه باید حتماً توسط تکنسین متخصص و با استفاده از دستگاه دیاگ انجام شود. تلاش برای تعویض دستی لنت‌ها می‌تواند به موتورهای الکتریکی کالیپر آسیب جدی وارد کرده و هزینه‌های سنگینی را برای شما به دنبال داشته باشد. برای جلوگیری از هرگونه خسارت، مراجعه به یک مرکز تخصصی توصیه می‌شود.