کروز کنترل هوشمند (SCC) در کیا و هیوندای

رانندگی در بزرگراه‌های شلوغ و ترافیک‌های طولانی، علاوه‌بر خستگی، نیازمند تمرکز بالایی برای حفظ سرعت و فاصله ایمن با خودروهای دیگر است. اینجاست که فناوری‌های دستیار راننده (ADAS) به کمک ما می‌آیند. یکی از کاربردی‌ترین این سیستم‌ها، سیستم کروز کنترل هوشمند (Smart Cruise Control – SCC) است که توسط غول‌های خودروسازی کره‌ای، کیا و هیوندای، به تکامل رسیده است.

این سیستم، که با نام کروز کنترل تطبیقی (Adaptive Cruise Control – ACC) نیز شناخته می‌شود، دیگر یک آپشن لوکس و دور از دسترس نیست و به عضوی جدایی‌ناپذیر از خودروهای مدرن این دو برند تبدیل شده است. اما این فناوری چگونه کار می‌کند؟ چه اجزایی دارد و مهم‌تر از همه، برای یک تعمیرکار متخصص، دانستن چه نکاتی درباره عیب‌یابی و تعمیرات آن ضروری است؟

در این مقاله جامع از آکادمی کارنو مهارت، به صورت تخصصی و در عین حال روان، به کالبدشکافی کامل سیستم کروز کنترل هوشمند در خودروهای کیا و هیوندای می‌پردازیم. با ما همراه باشید تا با زیر و بم این تکنولوژی آشنا شوید.

کروز کنترل هوشمند چیست و چه تفاوتی با کروز کنترل معمولی دارد؟

برای درک بهتر کروز کنترل هوشمند، ابتدا باید نگاهی کوتاه به نسل قبلی آن، یعنی کروز کنترل معمولی، بیندازیم.

• کروز کنترل معمولی (Conventional Cruise Control): این سیستم به راننده اجازه می‌دهد تا سرعت خودرو را روی یک عدد ثابت (مثلاً ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت) تنظیم کند. از آن پس، خودرو به صورت خودکار سرعت تنظیم‌شده را حفظ می‌کند و راننده می‌تواند پای خود را از روی پدال گاز بردارد. نقطه ضعف بزرگ این سیستم، عدم واکنش به شرایط ترافیکی است. اگر خودرویی در جلوی شما سرعت خود را کم کند، کروز کنترل معمولی به کار خود ادامه می‌دهد و این وظیفه راننده است که با ترمز گرفتن، سیستم را غیرفعال کرده و کنترل را به دست بگیرد.
• کروز کنترل هوشمند (Smart Cruise Control): اینجاست که هوشمندی به کمک راننده می‌آید. سیستم SCC علاوه‌بر حفظ سرعت تنظیم‌شده، با استفاده از سنسورهای پیشرفته، فاصله خود را با خودروی جلویی نیز می‌سنجد. اگر خودروی مقابل سرعتش را کاهش دهد، سیستم SCC به طور خودکار سرعت خودروی شما را نیز کم می‌کند تا فاصله ایمنِ از پیش تعیین‌شده حفظ شود. پس از باز شدن مسیر، سیستم مجدداً سرعت را به عدد تنظیم‌شده توسط راننده بازمی‌گرداند. این ویژگی، رانندگی در بزرگراه‌ها را بسیار راحت‌تر و ایمن‌تر می‌کند.

نکته کلیدی: تفاوت اصلی در یک کلمه خلاصه می‌شود: تطبیق‌پذیری. کروز کنترل هوشمند با شرایط ترافیکی تطبیق پیدا می‌کند، در حالی که کروز کنترل معمولی فاقد این قابلیت است.

اجزای اصلی سیستم کروز کنترل هوشمند در کیا و هیوندای

برای اینکه به عنوان یک متخصص، دیدی عمیق نسبت به این سیستم داشته باشید، باید با اجزای کلیدی و وظیفه هر یک آشنا شوید. این سیستم از یک شبکه پیچیده اما هماهنگ تشکیل شده است:

1. واحد کنترل الکترونیکی (ECU) سیستم کروز کنترل: این قطعه، مغز متفکر سیستم است. ایسیو اطلاعات را از سنسورهای مختلف دریافت کرده، آن‌ها را پردازش می‌کند و دستورات لازم را به عملگرها (مانند سیستم ترمز و دریچه گاز) ارسال می‌نماید. این واحد به صورت یکپارچه با ECU موتور و کنترلر سیستم ترمز ضد قفل (ABS) در ارتباط است.
2. سنسور رادار: مهم‌ترین جزء برای تشخیص فاصله، سنسور رادار است که معمولاً در قسمت پایینی جلوپنجره یا پشت سپر جلو نصب می‌شود. این سنسور امواج رادیویی با فرکانس بالا ارسال کرده و با تحلیل بازگشت این امواج، سرعت و فاصله دقیق خودروی جلویی را محاسبه می‌کند. این رادارها معمولاً از نوع دوربرد (Long-Range) هستند تا بتوانند ترافیک را در فواصل دورتر نیز شناسایی کنند.
3. دوربین جلو: در نسل‌های جدیدتر SCC، یک دوربین در بالای شیشه جلو (نزدیک آینه وسط) نیز به کمک رادار می‌آید. این دوربین به سیستم کمک می‌کند تا علاوه‌بر خودروها، خطوط جاده را نیز تشخیص دهد. ترکیب داده‌های رادار و دوربین، دقت و قابلیت اطمینان سیستم را به شدت افزایش می‌دهد.
4. ماژول فرمان: این بخش همان دکمه‌هایی است که روی فرمان خودرو قرار دارند و راننده از طریق آن‌ها با سیستم تعامل می‌کند. این دکمه‌ها معمولاً شامل موارد زیر هستند:
   • ON/OFF (یا آیکون کروز): برای روشن و خاموش کردن کلی سیستم.
   • SET/- : برای تنظیم سرعت فعلی به عنوان سرعت کروز و یا کاهش سرعت.
   • RES/+ : برای بازگشت به سرعت تنظیم‌شده قبلی و یا افزایش سرعت.
   • دکمه تنظیم فاصله: با آیکونی شبیه به چند خط زیر یک خودرو، به راننده اجازه می‌دهد تا فاصله دلخواه با خودروی جلویی را در ۳ یا ۴ سطح تنظیم کند.
   • Cancel: برای لغو موقت عملکرد سیستم بدون خاموش کردن آن.
5. عملگرها: این‌ها بازوهای اجرایی سیستم هستند. ایسیو پس از تصمیم‌گیری، دستورات را به این بخش‌ها ارسال می‌کند:
   • دریچه گاز الکترونیکی: برای تنظیم میزان هوای ورودی به موتور و در نتیجه، کنترل سرعت.
   • سیستم ترمز: در مواقع لزوم، سیستم SCC می‌تواند به صورت خودکار و با استفاده از پمپ ABS، ترمزها را برای کاهش سرعت فعال کند.

تکنولوژی‌ها و قابلیت‌های پیشرفته در کروز کنترل هوشمند کیا و هیوندای

کیا و هیوندای صرفاً به یک کروز کنترل تطبیقی ساده بسنده نکرده و با افزودن لایه‌های هوشمند، تجربه رانندگی را متحول کرده‌اند.

قابلیت توقف و حرکت (Stop & Go)

یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های SCC در مدل‌های جدید، قابلیت “توقف و حرکت” است. در ترافیک‌های سنگین شهری یا بزرگراهی، اگر خودروی جلویی به طور کامل متوقف شود، سیستم SCC نیز خودروی شما را به آرامی متوقف می‌کند. اگر توقف کمتر از ۳ ثانیه طول بکشد، با حرکت مجدد خودروی جلویی، خودروی شما نیز به صورت خودکار شروع به حرکت می‌کند. برای توقف‌های طولانی‌تر، کافی است راننده یک نیش گاز کوچک بزند یا دکمه RES/+ را فشار دهد تا سیستم دوباره فعال شود. این قابلیت، خستگی رانندگی در ترافیک را به شدت کاهش می‌دهد.

کروز کنترل هوشمند مبتنی بر ناوبری (NSCC)

این یک جهش بزرگ در فناوری SCC است. سیستم NSCC با استفاده از داده‌های نقشه و GPS، قبل از رسیدن به پیچ‌های تند، محدوده‌های سرعت یا دوربین‌های کنترل سرعت، به طور هوشمند و خودکار سرعت خودرو را کاهش می‌دهد و پس از عبور از آن نقطه، مجدداً به سرعت قبلی بازمی‌گردد. این کار نه تنها ایمنی را افزایش می‌دهد، بلکه از جریمه شدن‌های ناخواسته نیز جلوگیری می‌کند.

کروز کنترل هوشمند با هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی

هیوندای و کیا پا را فراتر گذاشته و الگوریتم‌های هوش مصنوعی را با سیستم کروز کنترل خود ترکیب کرده‌اند. این سیستم (که با نام SCC-ML نیز شناخته می‌شود) الگوهای رانندگی شخص راننده را یاد می‌گیرد. مواردی مانند میزان فاصله ترجیحی راننده با خودروی جلویی، شتاب‌گیری او (آرام یا تهاجمی) و نحوه واکنش به تغییرات ترافیک، توسط سیستم تحلیل می‌شود. در نتیجه، زمانی که SCC فعال است، عملکرد آن شباهت بسیار زیادی به سبک رانندگی خود فرد خواهد داشت و حسی طبیعی‌تر و آرامش‌بخش‌تر را القا می‌کند.

آموزش عیب‌یابی و نکات تعمیراتی کروز کنترل هوشمند

به عنوان یک تعمیرکار حرفه‌ای، مواجهه با خودروهایی که سیستم SCC آن‌ها دچار مشکل شده، امری اجتناب‌ناپذیر است. در ادامه به بررسی مشکلات رایج و نکات کلیدی در عیب‌یابی این سیستم می‌پردازیم.

شایع‌ترین دلایل از کار افتادن کروز کنترل هوشمند

1. مشکلات سنسور رادار: این سنسور به دلیل محل قرارگیری، در معرض آسیب‌های ناشی از تصادفات جزئی جلو، برخورد سنگ یا حتی آلودگی شدید قرار دارد. هرگونه ناهماهنگی یا آسیب فیزیکی به رادار، عملکرد کل سیستم را مختل می‌کند.
   • هشدار: معمولاً با روشن شدن چراغ هشدار سیستم‌های کمک‌راننده (ADAS) یا نمایش پیغام خطایی مانند “Check Smart Cruise Control System” روی صفحه نمایشگر همراه است.
2. نیاز به کالیبراسیون: پس از هرگونه عملیات روی سپر جلو، جلوپنجره یا خود سنسور رادار (حتی باز و بسته کردن ساده)، این سنسور باید مجدداً کالیبره شود. کالیبراسیون فرآیندی دقیق است که زاویه افقی و عمودی سنسور را نسبت به خط مرکزی خودرو تنظیم می‌کند و نیازمند تجهیزات تخصصی (مانند تارگت‌های مخصوص) و دستگاه دیاگ پیشرفته است. برای کالیبراسیون رادار، ابتدا خودرو باید در سطحی کاملاً صاف پارک شود. سپس با استفاده از دستگاه دیاگ، وارد منوی ADAS شده و حالت کالیبراسیون (معمولاً یک حالت رانندگی یا استاتیک) را فعال می‌کنید. فرآیند ممکن است بین ۵ تا ۱۵ دقیقه رانندگی در یک مسیر مستقیم و با سرعت ثابت (معمولاً بالای ۶۰ کیلومتر بر ساعت) نیاز داشته باشد.
3. خرابی سوئیچ ترمز یا کلاچ: سیستم SCC برای اطمینان از ایمنی، به محض فشرده شدن پدال ترمز (یا کلاچ در خودروهای دنده‌ای) غیرفعال می‌شود. اگر سوئیچ زیر این پدال‌ها خراب باشد و سیگنال اشتباهی به ECU ارسال کند، سیستم کروز کنترل یا فعال نمی‌شود یا به صورت ناگهانی غیرفعال می‌گردد.
4. مشکلات در سیم‌کشی یا کانکتورها: هرگونه قطعی، اتصالی کوتاه یا خوردگی در سیم‌کشی بین اجزای مختلف سیستم (ایسیو، رادار، دوربین و دکمه‌های فرمان) می‌تواند باعث بروز خطا شود.
5. خطاهای نرم‌افزاری: در موارد نادر، ممکن است مشکل از باگ‌های نرم‌افزاری در ECU باشد که معمولاً با آپدیت کردن نرم‌افزار توسط نمایندگی‌ها یا مراکز تخصصی برطرف می‌شود.

نتیجه‌گیری: نگاهی به آینده رانندگی

سیستم کروز کنترل هوشمند (SCC) در خودروهای کیا و هیوندای، نمونه‌ای برجسته از حرکت صنعت خودرو به سمت رانندگی نیمه‌خودران و افزایش ایمنی و آسایش سرنشینان است. این فناوری با ترکیب هوشمندانه رادار، دوربین و الگوریتم‌های پیشرفته، بخشی از وظایف خسته‌کننده رانندگی را بر عهده می‌گیرد و به راننده اجازه می‌دهد تا با آرامش بیشتری به مسیر خود ادامه دهد.

برای متخصصان و تعمیرکاران حوزه خودرو، درک عمیق نحوه عملکرد، اجزا و روش‌های عیب‌یابی این سیستم دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت حرفه‌ای است. آشنایی با فرآیند کالیبراسیون رادار و تحلیل کدهای خطای مربوط به سیستم کروز کنترل هوشمند، مهارتی کلیدی است که شما را از دیگران متمایز می‌کند.

در آکادمی کارنو مهارت، ما به صورت عملی و با استفاده از جدیدترین خودروهای کیا و هیوندای، تمامی مراحل عیب‌یابی، کالیبراسیون و تعمیر سیستم‌های ADAS را به شما آموزش می‌دهیم تا با اطمینان کامل، پیچیده‌ترین مشکلات را نیز حل کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره آموزش تعمیرات خودروهای کیا و هیوندای، با ما تماس بگیرید.

دوره برق و انژکتور و آپشنال خودروهای کره ای

9.980.000 تومان – 24.900.000 تومانPrice range: 9.980.000 تومان through 24.900.000 تومان

یادگیری صفر تا صد برق، انژکتور و آپشنال خودروهای کره ای در 42 فصل آموزشی تئوری و عملی، با تدریس تخصصی مهندس سپهر علیمحمدی، ویژه ارتقای مهارت فنی‌کاران خودرو.مناسب برای فنی‌کارانی که به‌دنبال افزایش درآمد خود هستند.

سوالات متداول

۱. آیا می‌توان از کروز کنترل هوشمند در شهر استفاده کرد؟ بله، به خصوص مدل‌های مجهز به قابلیت “توقف و حرکت” (Stop & Go) برای استفاده در ترافیک‌های روان و نیمه‌سنگین شهری نیز مناسب هستند. اما در تقاطع‌ها، میدان‌ها و خیابان‌های پر پیچ و خم، کنترل کامل خودرو باید در اختیار راننده باشد.

۲. آیا استفاده از کروز کنترل هوشمند باعث کاهش مصرف سوخت می‌شود؟ بله. با جلوگیری از شتاب‌گیری‌ها و ترمزهای ناگهانی و حفظ یک سرعت یکنواخت، سیستم SCC می‌تواند به بهینه‌سازی مصرف سوخت، به خصوص در رانندگی‌های طولانی مدت در بزرگراه، کمک کند.

۳. در چه شرایطی نباید از کروز کنترل هوشمند استفاده کرد؟ در شرایط جوی نامساعد مانند باران شدید، برف، یخبندان یا مه غلیظ که عملکرد سنسور رادار ممکن است مختل شود، و همچنین در جاده‌های لغزنده، پر پیچ و خم و یا مناطق در حال ساخت و ساز، استفاده از این سیستم توصیه نمی‌شود.

۴. چراغ هشدار کروز کنترل هوشمند روی داشبورد روشن شده است، چه کار کنم؟ روشن شدن این چراغ نشان‌دهنده وجود یک خطا در سیستم است. اولین قدم، بررسی تمیز بودن سطح سنسور رادار در جلوپنجره است. اگر مشکل برطرف نشد، برای خواندن کدهای خطا (DTC) و عیب‌یابی دقیق، باید در اسرع وقت به یک مرکز تخصصی معتبر مراجعه کنید.

۵. آیا می‌توان سیستم کروز کنترل هوشمند را روی خودرویی که فاقد آن است نصب کرد؟ نصب این سیستم به صورت افترمارکت بسیار پیچیده، پرهزینه و اغلب غیرممکن است. زیرا نیازمند نصب رادار، دوربین، سیم‌کشی‌های متعدد، تغییر ECU و هماهنگ‌سازی با سیستم ترمز و فرمان است. بهتر است این آپشن از ابتدا به صورت فابریک روی خودرو وجود داشته باشد.