عیبیابی و تنظیم موتور در خودروهای دوگانهسوز CNG و LPG
خودروهای دوگانهسوز که امکان استفاده از بنزین و سوخت گاز را دارند، از نظر عیبیابی و تنظیم موتور شرایط متفاوتی
خودروهای دوگانهسوز که امکان استفاده از بنزین و سوخت گاز را دارند، از نظر عیبیابی و تنظیم موتور شرایط متفاوتی نسبت به خودروهای تکسوخته دارند. در این خودروها ممکن است موتور روی بنزین عملکرد مناسبی داشته باشد اما هنگام استفاده از گاز دچار ریپ زدن، لرزش، افت شتاب، بد روشن شدن یا خاموش شدن شود.
دلیل این مسئله همیشه خرابی یک قطعه مشخص نیست. تفاوت ویژگیهای سوخت گاز با بنزین، فشار گاز، عملکرد رگولاتور، ریل و انژکتورهای گاز، سیستم جرقه، شمعها، سیمکشی، سنسورها و همچنین نحوه تنظیم ECU یا ایسیو گاز میتواند روی عملکرد موتور تأثیر بگذارد.
در این مقاله با مهمترین نکات عیبیابی و تنظیم موتور خودروهای دوگانهسوز آشنا میشویم و بررسی میکنیم چرا بعضی خودروها روی بنزین خوب کار میکنند اما روی گاز دچار مشکل میشوند.
خودروهای دوگانهسوز چگونه بین بنزین و گاز کار میکنند؟
در یک خودروی دوگانهسوز، موتور میتواند انرژی موردنیاز خود را از دو مسیر سوخترسانی دریافت کند. در حالت بنزین، سیستم سوخترسانی بنزین وظیفه تأمین سوخت را بر عهده دارد و در حالت گاز، مدار گاز وارد عمل میشود.
در خودروهای CNG، گاز طبیعی در مخزن با فشار بالا ذخیره شده و سپس توسط رگولاتور فشار به فشار مناسب برای سیستم موتور کاهش پیدا میکند. در ادامه، گاز از مسیر مربوط به خود به سمت انژکتورها یا سیستم تزریق گاز هدایت میشود.
در سیستمهای LPG نیز ساختار متفاوتی وجود دارد و گاز مایع، پس از عبور از اجزای مربوط به تنظیم و تبدیل فشار، برای استفاده در موتور آماده میشود.
بنابراین نباید تصور کرد که CNG و LPG دقیقاً یک سیستم هستند. هر دو سوخت گازی محسوب میشوند، اما تجهیزات، فشار کاری و نحوه مدیریت سوخت آنها میتواند متفاوت باشد.
تفاوت احتراق گاز و بنزین در موتور چیست؟
یکی از مهمترین دلایل تفاوت عملکرد خودرو در حالت گاز و بنزین، ویژگیهای متفاوت این دو سوخت است.
در حالت بنزین، تبخیر سوخت در مسیر ورود به موتور میتواند بخشی از گرمای مخلوط ورودی را جذب کند. در مقابل، در سوخت گازی چنین خنککاری ناشی از تبخیر سوخت به شکل بنزین وجود ندارد و شرایط حرارتی محفظه احتراق و الکترود شمع میتواند متفاوت باشد. نیز به افزایش دمای شرایط احتراق و بار بیشتر روی شمع در موتورهای گازسوز اشاره میکند.
از طرف دیگر، موتور گازسوز برای ایجاد جرقه مطمئن ممکن است به ولتاژ جرقه بیشتری نیاز داشته باشد. به همین دلیل وضعیت شمع، کوئل و سایر اجزای سیستم جرقه در خودروهای گازسوز اهمیت زیادی دارد.
آیا دهانه شمع در خودرو گازسوز باید تغییر کند؟
این سؤال بین تعمیرکاران بسیار رایج است.
پاسخ این است که نباید برای همه خودروهای دوگانهسوز یک عدد ثابت برای Gap شمع در نظر گرفت.
مقدار مناسب دهانه شمع باید بر اساس مشخصات موتور، نوع سیستم گاز، نوع شمع و دستورالعمل سازنده تعیین شود. در بعضی سیستمها ممکن است مشخصات شمع گازسوز با نسخه بنزینی تفاوت داشته باشد، اما تغییر خودسرانه Gap میتواند عملکرد سیستم جرقه را بدتر کند.
حتی در برخی موتورهای گازسوز کارخانهای، سازنده استفاده از شمع مشخص با مشخصات و فاصله الکترودی تعیینشده را توصیه میکند و تغییر Gap را مجاز نمیداند.
نکته تعمیرکاری: اگر خودرو روی گاز ریپ میزند، قبل از تغییر دهانه شمع باید مشخص شود مشکل واقعاً از شمع و سیستم جرقه است یا از فشار گاز، انژکتور، رگولاتور، سیمکشی و تنظیمات ECU.
تفاوت شمع گازسوز و بنزینی چیست؟
شمع خودروهای گازسوز باید بتواند در شرایط حرارتی و الکتریکی مناسب کار کند.
در حالت گاز، سیستم جرقه ممکن است تحت بار بیشتری قرار بگیرد و شمعها نیز به دلیل شرایط احتراق متفاوت، نیازمند انتخاب و نگهداری دقیقتری باشند. Bosch برای خودروهای گازسوز به نیاز به ولتاژ جرقه بالاتر و افزایش بار روی شمع اشاره کرده است.
به همین دلیل هنگام انتخاب شمع برای خودرو دوگانهسوز باید موارد زیر بررسی شود:
- شماره فنی مناسب شمع
- محدوده حرارتی
- جنس الکترود
- فاصله الکترودی
- مقاومت داخلی شمع
- توصیه سازنده خودرو
- نوع سیستم CNG یا LPG
بنابراین نمیتوان صرفاً با این منطق که «شمع گرانتر بهتر است» یک شمع را انتخاب کرد.
علت ریپ زدن خودرو روی گاز چیست؟
ریپ زدن روی گاز یکی از رایجترین شکایتهای مربوط به خودروهای دوگانهسوز است.
اگر خودرو روی بنزین نرم و بدون مشکل کار میکند اما با تغییر وضعیت به گاز دچار ریپ میشود، احتمال وجود ایراد در بخشهایی که مخصوص مدار گاز هستند بیشتر میشود.
مهمترین موارد عبارتاند از:
1. مشکل در فشار گاز
رگولاتور یا کاهنده فشار وظیفه دارد فشار بالای گاز را به سطح مناسب برای سیستم موتور برساند. در سیستم CNG، کاهش و تنظیم فشار یکی از بخشهای مهم مدار سوخترسانی است.
اگر فشار خروجی رگولاتور ناپایدار یا خارج از محدوده موردنیاز باشد، ممکن است موتور در دور آرام یا هنگام شتابگیری دچار مشکل شود.
2. خرابی یا کثیفی ریل انژکتور گاز
انژکتورهای گاز باید مقدار مناسبی از سوخت را در زمان مناسب وارد موتور کنند.
اگر یکی از انژکتورها دچار گرفتگی، کندی عملکرد، نشتی یا مشکل الکتریکی شود، مخلوط هوا و سوخت در یک یا چند سیلندر میتواند از حالت مناسب خارج شود.
نتیجه ممکن است به شکلهای زیر ظاهر شود:
- ریپ زدن
- لرزش موتور
- افت توان
- افزایش مصرف
- بد کار کردن در دور آرام
- روشن شدن چراغ چک
3. ضعف سیستم جرقه
اگر شمع، کوئل، وایر یا اتصالات سیستم جرقه وضعیت مناسبی نداشته باشند، مشکل ممکن است روی گاز بیشتر خودش را نشان دهد.
این مسئله به این معنی نیست که هر بار ریپ زدن روی گاز حتماً از کوئل است؛ بلکه باید سیستم جرقه بهصورت مرحلهای تست شود.
4. تنظیم نبودن ECU گاز
در سیستمهای جدید دوگانهسوز، ECU گاز وظیفه مدیریت بسیاری از پارامترهای مربوط به تزریق گاز را بر عهده دارد.
اگر تنظیمات، کالیبراسیون یا نقشه سوخت متناسب با شرایط موتور نباشد، ممکن است خودرو در یک محدوده خاص از دور موتور یا بار موتور دچار مشکل شود.
۵. نشتی هوا
ورود هوای اضافی از مسیرهایی که نباید هوا وارد موتور شود میتواند نسبت هوا و سوخت را تغییر دهد.
این مشکل ممکن است روی بنزین نیز وجود داشته باشد اما در حالت گاز، به دلیل تفاوت شرایط احتراق، علائم آن محسوستر شود.
عیبیابی ریل انژکتور گاز چگونه انجام میشود؟
برای عیبیابی ریل انژکتور گاز نباید صرفاً با گوش دادن به صدای انژکتورها تصمیم گرفت.
فرآیند اصولی میتواند شامل این موارد باشد:
- بررسی وضعیت ظاهری ریل و اتصالات
- بررسی سوکت و سیمکشی
- بررسی تغذیه و اتصال بدنه
- بررسی فرمان انژکتورها
- بررسی فشار گاز
- بررسی عملکرد هر انژکتور
- مقایسه عملکرد سیلندرها
- بررسی پارامترهای موتور با دستگاه مناسب
- بررسی خطاهای ثبتشده در ECU
در سیستمهای CNG، فیلتر سوخت گاز نیز اهمیت دارد؛ زیرا آلودگی و روغن موجود در سیستم میتواند روی اجزای سوخترسانی اثر بگذارد. منابع فنی وزارت انرژی آمریکا نیز بر سرویس و تعویض فیلترهای سیستم CNG تأکید کردهاند.
عیبیابی رگولاتور فشار گاز
رگولاتور یکی از مهمترین اجزای سیستم گاز است.
وظیفه اصلی آن کاهش و تنظیم فشار گاز برای استفاده در سیستم موتور است.
اگر رگولاتور عملکرد مناسبی نداشته باشد، ممکن است علائمی مانند موارد زیر دیده شود:
- افت توان هنگام شتابگیری
- ریپ زدن
- خاموش شدن در حالت گاز
- نوسان عملکرد موتور
- تغییر رفتار موتور در بارهای مختلف
اما یک اشتباه رایج این است که تعمیرکار صرفاً با مشاهده این علائم، بلافاصله رگولاتور را تعویض کند.
ابتدا باید فشار و عملکرد واقعی سیستم اندازهگیری شود و سپس درباره تعمیر یا تعویض قطعه تصمیم گرفت.
چرا خودرو روی بنزین خوب است اما روی گاز بد کار میکند؟
این یکی از مهمترین سرنخها در عیبیابی خودروهای دوگانهسوز است.
اگر موتور در حالت بنزین عملکرد مناسبی دارد اما با انتخاب گاز دچار مشکل میشود، ابتدا باید سراغ اجزایی رفت که در حالت گاز وارد مدار میشوند یا نقش متفاوتی پیدا میکنند.
از جمله:
رگولاتور → فیلتر گاز → ریل انژکتور → انژکتورها → ECU گاز → سیمکشی → تنظیمات سیستم گاز
در چنین شرایطی تعویض شمع، کوئل یا سنسور بدون تست میتواند فقط هزینه تعمیر را افزایش دهد.
نقش امولاتور و ECU گاز در عیبیابی خودرو
در سیستمهای دوگانهسوز، بسته به نوع سیستم و نسل کیت، ممکن است از تجهیزات مختلفی برای مدیریت تغییر حالت سوخت و هماهنگی مدار گاز با ECU خودرو استفاده شود.
امولاتور در برخی سیستمها برای مدیریت یا شبیهسازی بخشی از سیگنالهای مدار بنزین در زمان کارکرد با گاز استفاده میشود.
بنابراین اگر خودرو هنگام تغییر از بنزین به گاز دچار مشکل شود، باید ارتباط بین موارد زیر بررسی شود.:
- ECU اصلی خودرو
- ECU گاز
- امولاتور در صورت وجود
- انژکتورهای بنزین
- انژکتورهای گاز
- سنسورها
- سیمکشی
در این مرحله، داشتن نقشه سیمکشی و استفاده صحیح از مولتیمتر اهمیت زیادی دارد.
از کجا بفهمیم مشکل از ECU گاز است؟
خرابی یا تنظیم نبودن ECU گاز میتواند علائم مختلفی ایجاد کند، اما نباید هر ایراد مربوط به گاز را به ECU نسبت داد.
برای بررسی ECU گاز بهتر است موارد زیر بررسی شوند:
تغذیه ECU
ابتدا باید مشخص شود ECU تغذیه مناسب دریافت میکند.
اتصال بدنه
اتصال بدنه ضعیف میتواند باعث عملکرد ناپایدار تجهیزات الکترونیکی شود.
سوکتها و سیمکشی
شل بودن سوکت، سولفاته شدن پایهها یا آسیب سیمها میتواند علائمی شبیه خرابی ECU ایجاد کند.
سیگنال سنسورها
باید بررسی شود که ECU اطلاعات موردنیاز خود را از سنسورها دریافت میکند.
تنظیمات و کالیبراسیون
اگر سختافزار سالم باشد اما تنظیمات سیستم مناسب نباشد، ممکن است موتور همچنان عملکرد مطلوبی نداشته باشد.
هشدار: تعویض ECU گاز بدون انجام تستهای اولیه یکی از نمونههای واضح «تعویض قطعه بدون تشخیص علت» است.
علت سوختن مداوم کوئل در خودرو دوگانهسوز چیست؟
اگر کوئل خودرو مرتب خراب میشود، نباید فقط کوئل جدید نصب کرد و خودرو را تحویل داد.
سیستم جرقه در موتورهای گازسوز میتواند تحت شرایط متفاوتی نسبت به بنزین کار کند و نیاز به ولتاژ جرقه بالاتر یکی از موارد مطرحشده در منابع فنی است.
بنابراین در خرابیهای تکراری کوئل باید موارد زیر بررسی شوند:
- نوع و مشخصات شمع
- وضعیت دهانه شمع طبق مشخصات سازنده
- کیفیت شمع
- سلامت وایر در صورت وجود
- سوکت و سیمکشی کوئل
- ولتاژ تغذیه
- اتصال بدنه
- زمانبندی جرقه
- وضعیت مخلوط سوخت و هوا
- وجود میسفایر
- دمای کاری موتور
- کیفیت و تنظیم سیستم گاز
اگر علت اصلی پیدا نشود، ممکن است کوئل جدید نیز پس از مدتی دوباره دچار مشکل شود.
آیا سوخت گاز باعث سوختن واشر سرسیلندر میشود؟
این موضوع را نباید به شکل ساده بیان کرد که «گاز باعث سوختن واشر سرسیلندر میشود».
خرابی واشر سرسیلندر معمولاً به مجموعهای از عوامل مرتبط است؛ از جمله افزایش بیش از حد دمای موتور، مشکل در سیستم خنککاری، تاب برداشتن سرسیلندر یا شرایط نامناسب احتراق.
در موتورهای گازسوز، مدیریت صحیح دمای موتور و رعایت مشخصات سرویس اهمیت زیادی دارد. منابع فنی سازندگان موتورهای گازسوز نیز روی رعایت برنامه سرویس، شمع مناسب، روغن مناسب و کنترل شرایط کاری موتور تأکید دارند.
بنابراین اگر یک خودرو دوگانهسوز مرتب دچار مشکل واشر سرسیلندر میشود، باید علت اصلی مانند:
- جوش آوردن موتور
- عملکرد نامناسب فن
- ایراد ترموستات
- کاهش سطح مایع خنککننده
- خرابی واترپمپ
- مشکل در سیستم احتراق
- تنظیم نامناسب سیستم گاز
- میسفایر یا شرایط غیرطبیعی احتراق
بهصورت اصولی بررسی شود.
تنظیم موتور خودرو دوگانهسوز چگونه انجام میشود؟
تنظیم موتور خودرو دوگانهسوز فقط به معنی تنظیم ECU گاز نیست.
ابتدا باید مطمئن شویم موتور در حالت پایه شرایط مناسبی دارد.
ترتیب پیشنهادی عیبیابی:
مرحله اول: بررسی موتور در حالت بنزین
ابتدا عملکرد موتور در حالت بنزین بررسی شود.
اگر موتور روی بنزین نیز مشکل دارد، نباید بلافاصله سراغ تنظیم گاز رفت.
مرحله دوم: بررسی سیستم جرقه
شمع، کوئل، وایر در صورت وجود، سوکتها و مدار جرقه بررسی شوند.
مرحله سوم: بررسی سنسورها
سنسورهایی مانند سنسور اکسیژن، دمای موتور و سنسورهای مرتبط با بار موتور باید در شرایط مناسب بررسی شوند.
مرحله چهارم: بررسی مدار گاز
پس از اطمینان از سلامت موتور، رگولاتور، فشار گاز، فیلتر، ریل و انژکتورها بررسی میشوند.
مرحله پنجم: بررسی ECU گاز
در نهایت تنظیمات و پارامترهای ECU گاز بررسی و در صورت نیاز کالیبره میشوند.
۷ اشتباه رایج در عیبیابی خودروهای دوگانهسوز
1. تنظیم گاز بدون بررسی موتور
اگر موتور در حالت بنزین مشکل داشته باشد، تنظیم گاز ممکن است فقط علائم را موقتاً تغییر دهد.
2. تعویض شمع و کوئل بدون تست
هر ریپ زدنی به معنی خرابی شمع یا کوئل نیست.
3. تعویض رگولاتور بدون اندازهگیری فشار
رگولاتور باید بر اساس علائم و اندازهگیریهای فنی بررسی شود.
4. مقصر دانستن ECU
خرابی سیمکشی یا اتصال بدنه میتواند علائمی شبیه خرابی ECU ایجاد کند.
5. بیتوجهی به فیلتر گاز
آلودگی فیلتر میتواند روی عملکرد سیستم سوخترسانی گاز اثر بگذارد.
6. تنظیم یکسان همه خودروهای دوگانهسوز
نوع موتور، سیستم گاز و مشخصات سازنده باید در نظر گرفته شود.
7. استفاده از تنظیمات و قطعات نامناسب
شمع، روغن، فیلتر و سایر قطعات باید مطابق مشخصات خودرو انتخاب شوند. برای موتورهای گازسوز نیز سازندگان بر استفاده از قطعات مورد تأیید و رعایت برنامه سرویس تأکید دارند.
تفاوت عیبیابی خودرو دوگانهسوز کارخانهای و دستی
خودروهای دوگانهسوز کارخانهای معمولاً بر اساس طراحی و کالیبراسیون مشخصی تولید شدهاند؛ اما در سیستمهای تبدیلشده، نوع کیت، تجهیزات نصبشده، ECU گاز، رگولاتور، انژکتورها و نحوه سیمکشی میتواند متفاوت باشد.
به همین دلیل در خودروهای تبدیلشده باید نقشه سیستم نصبشده را شناخت و بدون آگاهی از نوع کیت اقدام به تغییر سیمها یا تنظیمات نکرد.
این موضوع برای تعمیرکار بسیار مهم است، زیرا دو خودرو با ظاهر مشابه ممکن است از نظر تجهیزات گاز و نحوه کنترل آن تفاوت داشته باشند.
برای عیبیابی حرفهای خودروهای دوگانهسوز چه مهارتهایی لازم است؟
یک تعمیرکار حرفهای برای عیبیابی سیستمهای CNG و LPG بهتر است در چند حوزه مهارت داشته باشد:
- اصول برق خودرو
- کار با مولتیمتر
- خواندن نقشه سیمکشی
- شناخت سنسورها
- شناخت عملگرها
- سیستم جرقه
- سیستم سوخترسانی
- عملکرد ECU
- کار با دستگاه دیاگ
- تحلیل پارامترهای زنده
- شناخت رگولاتور
- شناخت ریل و انژکتور گاز
- عیبیابی سیمکشی
- اصول تنظیم موتور
- شناخت تفاوت سیستمهای CNG و LPG
مهمتر از همه، تعمیرکار باید بتواند از روی علائم، داده و اندازهگیری به علت اصلی ایراد برسد؛ نه اینکه صرفاً قطعات مختلف را یکییکی تعویض کند.
جمعبندی
عیبیابی خودروهای دوگانهسوز به دلیل وجود دو مدار سوخترسانی، سیستم کنترل گاز و تفاوت شرایط احتراق، نیازمند نگاه دقیقتری نسبت به خودروهای تکسوخته است.
در مواردی مانند ریپ زدن روی گاز، افت شتاب، خاموش شدن، بد کار کردن موتور یا خرابی مکرر کوئل، نباید بدون تست به سراغ تعویض قطعات رفت.
فشار و عملکرد رگولاتور، ریل و انژکتورهای گاز، شمع و سیستم جرقه، سنسورها، سیمکشی، ECU گاز و در صورت وجود امولاتور باید بهصورت مرحلهبهمرحله بررسی شوند.
همچنین تنظیم موتور خودرو دوگانهسوز باید بر اساس مشخصات همان خودرو و سیستم گاز انجام شود و نمیتوان برای تمام خودروهای CNG و LPG یک نسخه ثابت ارائه کرد.
اگر هدف شما افزایش مهارت عملی در تنظیم موتور و عیبیابی سیستمهای سوخترسانی و برق خودرو است، یادگیری اصولی آموزش برق خودرو و عیبیابی مرحلهبهمرحله میتواند پایه مهمی برای ورود حرفهایتر به این حوزه باشد.
در دوره جامع تنظیم موتور کارنو مهارت نیز نکات اختصاصی مربوط به خودروهای دوگانهسوز و چالشهای عیبیابی آنها در کنار مباحث کاربردی تنظیم موتور بررسی میشود.
برای دیدن نکات آموزشی روزانه و اطلاع از دورهها، صفحه اینستاگرام کارنو مهارت را دنبال کنید و به جمع هزاران فنیکار حرفهای بپیوندید.
15.000.000 تومان
با شرکت در این دوره، از سطح مقدماتی تا پیشرفته، مهارتهای لازم برای عیبیابی و تعمیر سیستمهای برق و انژکتور خودروهای داخلی را کسب کنید. این آموزش جامع، با بهرهگیری از تجربیات عملی و تدریس مهندس سپهر علیمحمدی، شما را برای ورود به بازار کار آماده میکند.
سوالات متداول
1. علت ریپ زدن خودرو روی گاز چیست؟
علت میتواند از فشار نامناسب گاز، رگولاتور، ریل یا انژکتور گاز، سیستم جرقه، شمع، نشتی هوا، سیمکشی یا تنظیمات ECU گاز باشد. برای تشخیص دقیق باید سیستم بهصورت مرحلهای بررسی شود.
2. آیا شمع خودرو گازسوز با بنزینی متفاوت است؟
ممکن است بسته به نوع موتور و مشخصات سازنده، شمع مناسب برای حالت گاز ویژگیهای متفاوتی داشته باشد. مواردی مانند شماره فنی، محدوده حرارتی و فاصله الکترودی باید مطابق مشخصات همان خودرو انتخاب شوند.
3. آیا برای خودروهای CNG و LPG تنظیم موتور یکسان است؟
خیر. CNG و LPG از نظر ویژگی سوخت، فشار ذخیرهسازی و اجزای سیستم سوخترسانی تفاوت دارند؛ بنابراین روش عیبیابی و تنظیم باید بر اساس نوع سیستم و تجهیزات نصبشده انجام شود.
4. علت خرابی مکرر کوئل در خودرو دوگانهسوز چیست؟
ضعف یا انتخاب نامناسب شمع، شرایط نامناسب جرقه، مشکلات سیمکشی، تغذیه، اتصال بدنه، میسفایر و تنظیم نامناسب سیستم گاز میتوانند در ایجاد فشار کاری نامناسب روی سیستم جرقه نقش داشته باشند.
5. آیا خرابی ECU گاز باعث ریپ زدن خودرو میشود؟
ممکن است، اما قبل از متهم کردن ECU باید تغذیه، اتصال بدنه، سوکتها، سیمکشی، سنسورها، فشار گاز و عملکرد انژکتورها بررسی شوند. بسیاری از ایرادهای الکتریکی میتوانند علائمی شبیه خرابی ECU ایجاد کنند.
6. برای تنظیم موتور خودرو دوگانهسوز از کجا شروع کنیم؟
ابتدا وضعیت موتور در حالت بنزین بررسی میشود. سپس سیستم جرقه، سنسورها و شرایط پایه موتور بررسی شده و بعد سراغ مدار گاز، فشار رگولاتور، انژکتورها و تنظیمات ECU گاز میرویم.
مهندس سپهر علیمحمدی با بیش از 19 سال تجربه علمی و عملی در بازار کار خودرو، از مدرسین و متخصصان باسابقه حوزه برق، انژکتور و سیستمهای هوشمند خودرو است. ایشان دارای مدرک مهندسی تکنولوژی مکانیک خودرو، مدارک بینالمللی از شرکت کارمن کره جنوبی و مؤلف کتاب زبان فنی مرجع تخصصی خودرو در ایران بوده و با بیش از 14 سال سابقه تدریس و برگزاری دهها سمینار تخصصی، دانش و تجربه خود را بهصورت کاملا کاربردی در اختیار فعالان این حوزه قرار میدهد.
