راهنمای جامع سیستم‌های کمک‌راننده (ADAS) در کیا و هیوندای

دنیای خودرو با سرعتی باورنکردنی در حال تغییر است. دیگر با یک وسیله صرفاً مکانیکی طرف نیستیم؛ خودروهای امروزی، به‌ویژه محصولات جدید کیا و هیوندای، به کامپیوترهای هوشمندی روی چهار چرخ تبدیل شده‌اند. در قلب این تحول، سیستم‌های کمک‌راننده پیشرفته (Advanced Driver-Assistance Systems) یا به اختصار ADAS قرار دارند. این سیستم‌ها دیگر یک آپشن لوکس نیستند، بلکه به استانداردی برای افزایش ایمنی و راحتی رانندگی تبدیل شده‌اند.

ما در آکادمی کارنو مهارت، معتقدیم که یک تعمیرکار حرفه‌ای باید همگام با این تکنولوژی‌ها حرکت کند. در این مقاله جامع، قصد داریم به زبان ساده اما تخصصی، شما را با دنیای سیستم‌های کمک‌راننده (ADAS) کیا و هیوندای آشنا کنیم. از نحوه عملکرد سنسورها گرفته تا نکات کلیدی در عیب‌یابی و تعمیر، همراه ما باشید تا این فناوری شگفت‌انگیز را کالبدشکافی کنیم.

سیستم ADAS چیست؟

سیستم ADAS مجموعه‌ای از فناوری‌های الکترونیکی است که برای کمک به راننده در فرآیند رانندگی و افزایش ایمنی طراحی شده است. هدف اصلی این سیستم‌ها، پیشگیری از خطای انسانی است که عامل اصلی تصادفات جاده‌ای محسوب می‌شود. این فناوری‌ها با پردازش اطلاعات محیط اطراف خودرو، به راننده هشدار می‌دهند یا در مواقع بحرانی، به‌صورت خودکار وارد عمل می‌شوند.

در خودروهای مدرن کیا و هیوندای، ADAS نقش یک کمک‌راننده هوشیار را ایفا می‌کند که هرگز خسته نمی‌شود و حواسش به همه‌چیز هست. این سیستم‌ها بر سه پایه اصلی استوار هستند:

1. سنسورها: چشم‌ها و گوش‌های خودرو که محیط اطراف را رصد می‌کنند.
2. یونیت کنترل (ECU): ایسیو مغز متفکر سیستم است که داده‌های سنسورها را تحلیل می‌کند.
3. عملگرها: بازوهای اجرایی سیستم که دستورات ایسیو را روی فرمان، ترمز و گاز پیاده می‌کنند.

آشنایی با انواع سنسورها و یونیت‌های کنترل

برای درک عملکرد ADAS، ابتدا باید با ابزارهای آن آشنا شویم. هر سیستم بسته به وظیفه‌ای که دارد، از یک یا چند نوع سنسور استفاده می‌کند.

دوربین‌ها

مهم‌ترین سنسور در بسیاری از سیستم‌های ADAS، دوربینی است که معمولاً در بالای شیشه جلو و پشت آینه وسط نصب می‌شود. این دوربین با رصد علائم جاده، خط‌کشی‌ها، خودروها و عابران پیاده، اطلاعات بصری را برای سیستم‌هایی مانند حفظ لاین و ترمز اضطراری فراهم می‌کند. علاوه بر این، سیستم دوربین ۳۶۰ درجه (Surround View Monitor – SVM) از چهار دوربین (در جلو، عقب و زیر آینه‌های جانبی) استفاده می‌کند تا یک نمای چشم پرنده (Bird’s-eye view) از اطراف خودرو ایجاد کند و پارک کردن را بسیار ساده‌تر نماید.

رادارها

رادارها با ارسال امواج رادیویی و تحلیل بازگشت آن‌ها، فاصله، سرعت و جهت حرکت اجسام را با دقتی فوق‌العاده تشخیص می‌دهند. مزیت بزرگ رادار، عملکرد بی‌نقص آن در شرایط جوی نامساعد مانند باران، برف و مه است.

• رادار برد بلند (Long-Range Radar): معمولاً در پشت لوگوی کیا/هیوندای یا در قسمت پایینی سپر جلو نصب می‌شود و برای کروز کنترل هوشمند (ACC) کاربرد دارد.
• رادار برد کوتاه/متوسط (Short/Mid-Range Radar): در گوشه‌های سپر عقب نصب می‌شود و وظیفه تشخیص خودروها در نقاط کور و ترافیک عبوری از پشت را برای سیستم‌هایی مثل RCTA بر عهده دارد.

سنسورهای اولتراسونیک

این سنسورها که همه ما با نام «سنسور دنده‌عقب» می‌شناسیم، با ارسال امواج صوتی و محاسبه زمان بازگشت آن‌ها، فاصله خودرو از موانع نزدیک را تشخیص می‌دهند. این سنسورها در سپر جلو و عقب نصب شده و اساس کار سیستم‌های کمک پارک (Parking Assist) هستند.

یونیت کنترل ADAS (ECU)

تمام اطلاعات جمع‌آوری‌شده توسط دوربین‌ها، رادارها و سنسورهای اولتراسونیک به یک یا چند یونیت کنترل تخصصی ارسال می‌شود. این ECU با استفاده از الگوریتم‌های پیچیده، این داده‌ها را در کسری از ثانیه پردازش کرده و تصمیم می‌گیرد که آیا باید به راننده هشدار دهد، فرمان را کمی بچرخاند یا ترمزها را فعال کند.

معرفی محبوب‌ترین سیستم‌های ADAS در محصولات جدید کیا و هیوندای

حالا که با اجزای اصلی آشنا شدیم، بیایید عملکرد چند سیستم پرکاربرد در خودروهای کیا و هیوندای مانند آزرا، سانتافه، توسان، اسپورتیج و سراتو را بررسی کنیم.

سیستم هشدار خروج از خط (LDWS) و دستیار حفظ لاین (LKA)

• نحوه عملکرد: دوربین جلوی خودرو به‌طور مداوم خط‌کشی‌های جاده را رصد می‌کند. اگر خودرو بدون راهنما زدن به یکی از خطوط نزدیک شود، سیستم هشدار خروج از خط (Lane Departure Warning System) با یک هشدار صوتی یا لرزش فرمان به راننده اطلاع می‌دهد. نسخه پیشرفته‌تر آن، یعنی دستیار حفظ لاین (Lane Keeping Assist)، یک گام فراتر می‌رود و با اعمال نیروی کمی به فرمان، خودرو را به نرمی به مرکز لاین بازمی‌گرداند.
• نکات تعمیراتی: عملکرد این سیستم به‌شدت به تمیزی شیشه جلو و وضوح خط‌کشی‌های جاده وابسته است. پس از تعویض شیشه جلو، کالیبراسیون مجدد دوربین الزامی است.

کروز کنترل هوشمند (ACC)

این سیستم، نسخه تکامل‌یافته کروز کنترل معمولی است.

• نحوه عملکرد: با استفاده از رادار جلویی، ACC نه‌تنها سرعت تنظیم‌شده توسط راننده را حفظ می‌کند، بلکه فاصله ایمن با خودروی جلویی را نیز تنظیم می‌نماید. اگر خودروی جلویی سرعت خود را کم کند، سیستم به‌طور خودکار سرعت را کاهش می‌دهد و با افزایش سرعت آن، مجدداً به سرعت تنظیم‌شده بازمی‌گردد. مدل‌های جدیدتر این سیستم به قابلیت Stop & Go مجهز هستند که در ترافیک‌های شهری، خودرو را تا توقف کامل کنترل کرده و مجدداً به حرکت درمی‌آورند.
• نکات تعمیراتی: رادار جلو به ضربه بسیار حساس است. حتی یک تصادف جزئی می‌تواند آن را از تنظیم خارج کند و باعث خطای سیستم شود. هرگونه تعمیر در ناحیه سپر جلو نیازمند بررسی و کالیبراسیون احتمالی رادار است.

هشدار ترافیک جانبی (RCTA – Rear Cross-Traffic Alert)

این سیستم یک فرشته نجات هنگام خروج با دنده‌عقب از پارک است.

• نحوه عملکرد: زمانی که راننده در حال خروج از یک فضای پارک عمودی است، دید محدودی به ترافیک عبوری دارد. در این لحظه، رادارهای جانبی عقب، دو طرف مسیر را اسکن کرده و در صورت نزدیک شدن یک خودرو، عابر یا دوچرخه‌سوار، با هشدار صوتی و تصویری به راننده اطلاع می‌دهند. در برخی مدل‌ها، این سیستم با ترمز اضطراری خودکار نیز همراه است.
• نکات تعمیراتی: این رادارها پشت پوسته پلاستیکی سپر قرار دارند. هرگونه تعمیر، رنگ‌آمیزی غیراصولی یا استفاده از بتونه زیاد روی این ناحیه می‌تواند عملکرد رادار را مختل کند.

دوربین ۳۶۰ درجه (SVM)

این سیستم دیدی کامل از اطراف خودرو را فراهم می‌کند.

• نحوه عملکرد: ECU تصاویر دریافتی از چهار دوربین را به هم «می‌دوزد» و یک نمای مجازی از بالا ایجاد می‌کند. این تصویر به راننده کمک می‌کند تا در فضاهای تنگ، به‌راحتی پارک کرده و از برخورد با موانع پنهان جلوگیری کند.
• نکات تعمیراتی: در صورت تعویض هر یک از آینه‌های جانبی یا دوربین‌ها، سیستم نیازمند کالیبراسیون است تا تصاویر به‌درستی با هم ترکیب شوند. در غیر این صورت، تصویر نهایی دچار اعوجاج و خطای دید خواهد بود.

نکته مهم برای تعمیرکاران: تسلط بر عیب‌یابی و تعمیر سیستم‌های کمک‌راننده (ADAS) کیا و هیوندای یک مزیت رقابتی بزرگ در بازار کار امروز است. این سیستم‌ها پیچیدگی‌های خاص خود را دارند و تعمیرات آن‌ها بدون دانش فنی و تجهیزات مناسب، تقریباً غیرممکن است. در دوره‌های تخصصی برق و الکترونیک خودرو در کارنو مهارت، ما به صورت عملی و روی خودروهای واقعی، شما را با فرآیند دیاگ، عیب‌یابی و کالیبراسیون این سیستم‌های پیشرفته آشنا می‌کنیم.

راهنمای عیب‌یابی و تعمیرات تخصصی ADAS

تعمیرات ADAS فراتر از یک تعویض قطعه ساده است. این کار نیازمند دقت، دانش و ابزار تخصصی است.

کالیبراسیون ADAS چیست و چرا بعد از تعمیرات الزامی است؟

کالیبراسیون به معنی تنظیم مجدد و «هم‌تراز کردن» سنسورها با محورهای خودرو است تا اطمینان حاصل شود که دید آن‌ها از محیط، دقیق و بدون خطا است. کالیبراسیون در شرایط زیر الزامی است:

• پس از تعویض شیشه جلو (برای دوربین)
• پس از تعمیرات سپر جلو یا عقب (برای رادارها)
• پس از هرگونه کار روی سیستم تعلیق یا تنظیم فرمان
• پس از تصادف، حتی اگر آسیب ظاهری جزئی باشد
• زمانی که یونیت کنترل ADAS یا خود سنسور تعویض شود

کالیبراسیون به دو روش استاتیک (در تعمیرگاه و با استفاده از تارگت‌های مخصوص) و دینامیک (در حین رانندگی در جاده) انجام می‌شود که هر سیستم پروتکل خاص خود را دارد.

ابزارها و تجهیزات ضروری برای تعمیر ADAS

برای کار روی این سیستم‌ها، دیگر نمی‌توان تنها به یک آچار و پیچ‌گوشتی اکتفا کرد. تجهیزات ضروری عبارت‌اند از:

1. دستگاه دیاگ تخصصی (GDS/KDS): برای خواندن کدهای خطا، مشاهده پارامترها و اجرای رویه‌های کالیبراسیون.
2. تجهیزات کالیبراسیون: شامل پایه‌ها، خط‌کش‌های لیزری و تارگت‌های مشخص که برای هر مدل خودرو متفاوت است.
3. دسترسی به اطلاعات فنی و راهنمای تعمیرات: بدون نقشه و دستورالعمل، هر اقدامی می‌تواند منجر به آسیب بیشتر شود.

نتیجه‌گیری

سیستم‌های کمک‌راننده (ADAS) در کیا و هیوندای انقلابی در ایمنی و تجربه رانندگی ایجاد کرده‌اند. این فناوری‌ها که روزی تنها در خودروهای لوکس یافت می‌شدند، اکنون به بخش جدایی‌ناپذیر محصولات این دو برند محبوب کره‌ای تبدیل شده‌اند. برای تعمیرکاران و فعالان حوزه خودرو، درک عمیق این سیستم‌ها از یک انتخاب به یک ضرورت تبدیل شده است. آشنایی با نحوه عملکرد سنسورها، فرآیند عیب‌یابی و اهمیت حیاتی کالیبراسیون، کلید موفقیت در تعمیرگاه‌های فرداست.

تسلط بر عیب‌یابی و تعمیر سیستم‌های کمک‌راننده (ADAS) کیا و هیوندای یک مزیت رقابتی بزرگ در بازار کار امروز است. این سیستم‌ها پیچیدگی‌های خاص خود را دارند و تعمیرات آن‌ها بدون دانش فنی و تجهیزات مناسب، تقریباً غیرممکن است. ما در آکادمی کارنو مهارت، تمامی این مباحث پیچیده و تخصصی را به صورت کاملاً عملی در آموزش سوخت رسانی کیا و هیوندای پوشش می‌دهیم تا شما را برای فرآیند دیاگ، عیب‌یابی و کالیبراسیون این سیستم‌های پیشرفته روی خودروهای واقعی آماده کنیم.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد دوره‌های آموزشی ما و تبدیل شدن به یک متخصص تمام‌عیار در زمینه برق و انژکتور خودروهای کره ای، با کارشناسان ما در تماس باشید.

دوره برق و انژکتور و آپشنال خودروهای کره ای

9.980.000 تومان – 24.900.000 تومانPrice range: 9.980.000 تومان through 24.900.000 تومان

یادگیری صفر تا صد برق، انژکتور و آپشنال خودروهای کره ای در 42 فصل آموزشی تئوری و عملی، با تدریس تخصصی مهندس سپهر علیمحمدی، ویژه ارتقای مهارت فنی‌کاران خودرو.مناسب برای فنی‌کارانی که به‌دنبال افزایش درآمد خود هستند.

سوالات متداول

در ادامه به چند سوال پرتکرار که ممکن است برای شما به عنوان یک فنی‌کار یا مالک خودرو پیش بیاید، پاسخ می‌دهیم.

۱. آیا بعد از هر بار تعویض لاستیک یا بالانس چرخ باید ADAS را کالیبره کرد؟ خیر. تعویض لاستیک یا بالانس چرخ‌ها معمولاً تأثیری بر هم‌راستایی سنسورها ندارد. اما اگر پس از آن فرمان‌گیری خودرو را انجام دادید، کالیبراسیون مجدد، به‌خصوص برای دوربین جلو، قویاً توصیه می‌شود.

۲. چراغ هشدار سیستم رادار نقطه کور (BSD) روشن شده، مشکل چیست؟ دلایل مختلفی می‌تواند داشته باشد. ساده‌ترین دلیل، کثیف بودن سطح سپر در محل قرارگیری رادارها است. ابتدا آن ناحیه را تمیز کنید. اگر چراغ هشدار خاموش نشد، ممکن است سنسور بر اثر ضربه از جای خود تکان خورده باشد یا دچار نقص فنی داخلی شده باشد که نیازمند بررسی با دستگاه دیاگ است.

۳. آیا می‌توان خودرویی که فاقد ADAS است را به این سیستم‌ها مجهز کرد؟ انجام این کار از نظر فنی بسیار پیچیده، پرهزینه و اغلب غیرممکن است. نصب این سیستم‌ها نیازمند تغییرات گسترده در سیم‌کشی، نصب یونیت‌های کنترل جدید، سنسورها، و حتی تغییر در سیستم ترمز و فرمان است. این کار به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود.

۴. هزینه تعمیر و کالیبراسیون سیستم‌های کمک‌راننده چقدر است؟ هزینه بسته به نوع سیستم، میزان آسیب و مدل خودرو بسیار متغیر است. کالیبراسیون یک فرآیند تخصصی است و به دلیل نیاز به تجهیزات گران‌قیمت، هزینه آن از تعمیرات معمول بالاتر است. اما نادیده گرفتن آن می‌تواند منجر به عملکرد نادرست سیستم و بروز حوادث خطرناک شود.